Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Okerbuikdikbekje

Okerbuikdikbekje | Sporophila hypoxantha

Tawny-bellied Seedeater | Capuchino canela | Caboclinho-de-barriga-vermelha

Het okerbuikdikbekje hoort bij de capuchino's, een groep dikbekjes van de graslanden van het zuiden van Zuid-Amerika. Het mannetje is grijs, met okerbruine onderdelen en stuit. In het gidsgebied leeft het in het laagland van Bolivia, waar vogels broeden en in de zuidelijke winter ook vogels uit het zuiden verblijven.

Okerbuikdikbekje (Sporophila hypoxantha)
Foto: Vincent A. Vos — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een heldere, gevarieerde reeks fluittonen en trillers met herhaalde motieven. De roep is een zacht tsjuu.

Luister: ZangXC862452

Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

10 cm, met een korte, dikke, donkere snavel. Het mannetje heeft een grijze kruin, nek en rug, donkere vleugels met een witte vleugelspiegel, en een okerbruine tot kaneelkleurige keel, onderdelen en stuit; naar de buik toe zijn de onderdelen vaak iets lichter. Het vrouwtje is van boven bruin en van onderen lichter geelbruin, zonder kenmerken. Jonge mannetjes lijken op het vrouwtje.

Verwarrings­soorten

Het zwartkeeldikbekje Sporophila ruficollis heeft een donkerbruine tot zwartachtige keel en bovenborst. Het roodstuitdikbekje Sporophila hypochroma is van onderen donkerder kastanjebruin. Het zwart-rood dikbekje Sporophila nigrorufa heeft een zwarte kruin en rug. Het iberadikbekje Sporophila iberaensis heeft een donkere keel en nekband en een olijfbruine rug. Vrouwtjes van deze groep zijn in het veld niet met zekerheid te onderscheiden.

Leefgebied

Natte en droge graslanden, savannes en moerasranden met hoog gras, ook weilanden; in het laagland, meestal onder 800 m. Eet vooral graszaden, die het van de halmen plukt. Het nest is een kleine kom laag in gras of in een struik.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Bolivia in de savannes van Beni en in het laagland van Santa Cruz, waar de soort broedt; in de zuidelijke winter komen er trekvogels uit het zuiden bij. In Peru mogelijk als zeldzame wintergast in het zuidoosten. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied broedt de soort in Paraguay, het noorden van Argentinië, Uruguay en het zuiden van Brazilië; ze overwintert ook in het midden van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-11-01 – 2026-10-31), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in de savannes van Beni en in natte graslanden in Santa Cruz, vooral in het regenseizoen, als mannetjes zingen vanaf hoge grashalmen. In de zuidelijke winter foerageren gemengde groepen capuchino's in hoog gras.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort wordt gevangen als kooivogel en verliest leefgebied door de omzetting van graslanden in landbouwgrond en door branden.

Wetenschappelijke naam

Sporophila hypoxantha | Cabanis, 1851

Cabanis beschreef de soort in 1851 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Sporophila werd in 1844 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Grieks sporos, 'zaad', en philos, 'houdend van'. De soortnaam komt van Grieks hupo, 'onder', en xanthos, 'geel', naar de geelbruine onderkant. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Montevideo, Uruguay.