Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Zwart-rood dikbekje
Zwart-rood dikbekje | Sporophila nigrorufa
Black-and-tawny Seedeater | Semillero rojinegro | Caboclinho-do-sertão
Het zwart-rood dikbekje is een klein, zeldzaam dikbekje van natte graslanden aan de rand van de cerrado en het Chiquitano-droogbos, in het oosten van Bolivia en het aangrenzende westen van Brazilië. Het mannetje is van boven zwart en van onderen kaneel- tot roodbruin. Het verspreidingsgebied is klein en de leefwijze slecht bekend.
Geluid
De zang is een reeks heldere, gevarieerde fluittonen en trillers, zoals bij verwante dikbekjes; hij is weinig beschreven.
Opname: Sjoerd Mayer — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto
Herkenning
10 cm, met een korte, dikke, zwartachtige snavel. Het mannetje heeft een zwarte kruin, nek, rug, vleugels en staart, met een witte vleugelspiegel; wangen, keel, onderdelen en stuit zijn kaneel- tot roodbruin. Het vrouwtje is van boven bruin en van onderen lichter geelbruin, met een hoornkleurige snavel, zoals bij verwante dikbekjes. Jonge mannetjes lijken op het vrouwtje.
Verwarringssoorten
Het okerbuikdikbekje Sporophila hypoxantha heeft een grijze, geen zwarte kruin en rug. Het roodstuitdikbekje Sporophila hypochroma heeft een grijze kop en rug en donkerder kastanjebruine onderdelen. Het roodbuikdikbekje Sporophila castaneiventris is blauwgrijs, met een kastanjebruine middenstreep. Vrouwtjes van deze groep zijn in het veld niet met zekerheid te onderscheiden.
Leefgebied
Natte en seizoensgebonden overstroomde graslanden met hoog gras, vaak afgewisseld met cerrado en droogbos, in het laagland, ruwweg tussen 200 en 600 m. Eet vooral graszaden. Broedt in het regenseizoen; het nest is een kleine kom laag in gras of struikgewas.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Bolivia in het oosten van het laagland, vooral in het oosten van Santa Cruz (Chiquitanía en de omgeving van Noel Kempff Mercado) en plaatselijk in Beni. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Mato Grosso in Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in het regenseizoen (ongeveer november–maart) in natte graslanden in het oosten van Santa Cruz, waar zingende mannetjes op hoge grashalmen of lage struiken zitten. Buiten de broedtijd is de soort zelden vastgesteld.
Staat van instandhouding
Kwetsbaar. Het kleine verspreidingsgebied wordt bedreigd door de omzetting van graslanden in landbouwgrond, door branden en door vangst als kooivogel.
Wetenschappelijke naam
Sporophila nigrorufa | (d'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye, 1837)
D'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye beschreef de soort in 1837 als Pyrrhula nigro-rufa; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Sporophila werd in 1844 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Grieks sporos, 'zaad', en philos, 'houdend van'. De soortnaam komt van Latijn niger, 'zwart', en rufus, 'roodbruin', naar het zwart-roodbruine verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Chiquitos, Santa Cruz, Bolivia.