Alle soorten › Zangvogels › Vireo's › Okerkapvireo

Okerkapvireo | Tunchiornis ochraceiceps

Ochre-crowned Greenlet | Verdillo ocre | Vite-vite-uirapuru

De okerkapvireo is een kleine, bruinige vireo van de onderlaag van vochtig laaglandbos, met een okerbruin voorhoofd en een licht oog. Anders dan de meeste vireo's leeft hij laag in het bos, als vast lid van gemengde groepen van de onderlaag.

Okerkapvireo (Tunchiornis ochraceiceps)
Foto: Dominic Sherony — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Zang: een enkele, langgerekte, stijgende fluittoon, met tussenpozen herhaald. Roep: een nasaal, scheldend njèè, dat in gemengde groepen vaak te horen is.

Luister: ZangXC1186396

Opname: david thorns — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

11,5 cm, met een vrij lange, dunne snavel. Voorhoofd en voorkruin zijn okerbruin, overgaand in een olijfbruine rug; vleugels en staart zijn warmer roodbruin. Het oog is lichtgrijs tot witachtig. De keel is grijswit, borst en flanken zijn okerachtig olijf, de buik is lichter. De seksen zijn gelijk. De tint van kop en onderdelen verschilt enigszins tussen de populaties ten westen en ten oosten van de Andes.

Verwarrings­soorten

De bruinvoorhoofdvireo Pachysylvia hypoxantha leeft in het bladerdak, heeft een donker oog en gele onderdelen. Vrouwtjes van miersluipers van de geslachten Myrmotherula en Epinecrophylla hebben een donker oog, vaak vleugelstrepen en geen okerbruin voorhoofd. De roodnekvireo Pachysylvia semibrunnea heeft een roodbruine kruin en achterhals en leeft hoger, in voetheuvelbos.

Leefgebied

Onderlaag en lagere middenlaag van vochtig laagland- en voetheuvelbos, zowel terra firme als várzea, tot ongeveer 1200 m. Zoekt insecten tussen het blad, meestal in gemengde groepen met miersluipers en mierklauwieren. Het nest is een kleine, hangende kom in een vork laag in de begroeiing.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: op de Pacifische helling, in het laagland van het noorden en in het Amazonegebied in het zuidoosten. Ecuador: in het westelijk en het oostelijk laagland. Peru: in het Amazonelaagland ten oosten van de Andes. Bolivia: in het noordelijk laagland. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Zuid-Mexico door Midden-Amerika en in Venezuela, de Guyana's en Amazonisch Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in de onderlaag van ongestoord laaglandbos naar gemengde groepen; het nasale scheldroepje is vaak het eerste teken. De vogel beweegt vlug van blad naar blad.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd in de huidige afbakening. Verbreid in een groot gebied, maar afhankelijk van ongestoord bos.

Wetenschappelijke naam

Tunchiornis ochraceiceps | (Sclater, 1860) (GBIF: Hylophilus ochraceiceps)

Sclater beschreef de soort in 1860 als Hylophilus ochraceiceps; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Tunchiornis werd in 2014 ingevoerd door Slager & Klicka. De geslachtsnaam combineert El Tunche, de fluitende beschermgeest van het bos uit de Peruaanse mythologie, met Grieks ornis, ornithos, 'vogel'. De soortnaam komt van nieuw-Latijn ochraceus, 'okerkleurig', en -ceps, '-kop': 'met okerkleurige kap'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Playa Vicente, Veracruz, Mexico.