Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Olijfkuiftiran
Olijfkuiftiran | Myiophobus cryptoxanthus
Olive-chested Flycatcher | Mosquerito pechioliváceo | Filipe-de-peito-oliváceo
De olijfkuiftiran is een kleine, bruinolijfkleurige tiran van bosranden en open plekken aan de voet van de oostflank van de Andes. Hij zit laag in struikgewas en verraadt zich vooral door zijn droge, ratelende roep. De wetenschappelijke naam cryptoxanthus betekent 'verborgen geel' en slaat op de gele kruinvlek die meestal onder de veren schuilgaat.
Geluid
Een droge, snelle ratel, vaak ingeleid door een paar korte tonen, ongeveer pit-pit-trrrrrr, die door het hele jaar te horen is.
Opname: Jerome Fischer — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
12 cm, met een korte, platte snavel waarvan de ondersnavel licht is. De bovendelen zijn olijfbruin, met een verborgen gele kruinvlek en een smalle, lichte oogring. De vleugels hebben twee okerkleurige vleugelstrepen. De keel is witachtig, de borst olijfbruin met vage, wazige strepen, de buik lichtgeel. De seksen zijn vrijwel gelijk; jonge vogels missen de kruinvlek.
Verwarringssoorten
De roesttiran Myiophobus fasciatus is warmer roestbruin van boven en heeft een duidelijker gestreepte, bruinige borst op een witte ondergrond. De goudtiran Myiophobus flavicans heeft een gele onderzijde en een gele bril en leeft hoger, in het nevelwoud. Eulers tiran Lathrotriccus euleri heeft een grijzere, ongestreepte borst en leeft binnen in het bos.
Leefgebied
Struikgewas, open plekken, wegbermen, jonge secundaire begroeiing en de randen van vochtig voetheuvelbos, ongeveer tussen 400 en 1500 m, plaatselijk iets hoger. Zit alleen of in paren laag in dichte vegetatie en vangt insecten met korte uitvallen. Het nest is een kommetje in een struik.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: alleen in het uiterste zuiden, aan de voet van de oostflank. Ecuador: langs de oostflank van de Andes. Peru: langs de oostflank naar het zuiden tot in het midden van het land. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek langs wegen door het voetheuvelland van oostelijk Ecuador en noordelijk Peru, waar struikgewas en bosrand elkaar afwisselen; de ratelroep wijst de vogel aan.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort verdraagt open, door de mens veranderd landschap en profiteert plaatselijk van kapvlakten die dichtgroeien.
Wetenschappelijke naam
Myiophobus cryptoxanthus | (Sclater, 1861)
Sclater beschreef de soort in 1861 als Myiobius cryptoxanthus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Myiophobus werd in 1850 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam komt van Grieks muia, 'vlieg', en phobos, 'schrik, angst'. De soortnaam komt van Grieks kruptos, 'verborgen', en xanthos, 'geel', naar de verborgen gele kruinvlek. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Zamora, Zamora-Chinchipe, Ecuador.