Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Olijfrugsfenops

Olijfrugsfenops | Sphenopsis frontalis

Oleaginous Hemispingus | Hemispingo oleaginoso | Sanhaço-oleaginoso

De olijfrugsfenops is een kleine, egaal olijfkleurige tangare van het bergbos van de Andes, van Colombia tot Peru. Het kleed heeft weinig tekening; de smalle, vage okerkleurige wenkbrauwstreep is het opvallendste kenmerk. Paartjes foerageren laag in het bos, vaak in gemengde troepen.

Olijfrugsfenops (Sphenopsis frontalis)
Foto: kueda — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een snel, ratelend gekwetter, vaak als duet van een paartje. De roep is een dun tsit.

Luister: ZangXC1098908

Opname: Carlos Delgado JUMABITA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14 cm, met een dunne, spitse, donkere snavel. Bovendelen, vleugels en staart egaal olijfgroen. Een smalle, vage, okergele wenkbrauwstreep, het duidelijkst boven en voor het oog; kopzijden donkerder olijf. Onderdelen dof okerolijf tot olijfgeel, de keel iets lichter. Seksen gelijk. Jonge vogels zijn nog doffer, zonder duidelijke wenkbrauwstreep.

Verwarrings­soorten

De zwartoorsfenops Sphenopsis melanotis heeft een grijze kruin, een zwart oorvlak en kaneelkleurige keel en borst. De Bonapartes zanger Myiothlypis luteoviridis heeft een heldergele wenkbrauwstreep en geler onderdelen, en beweegt als een zanger met een slankere snavel. De grijsborsttangare Chlorospingus semifuscus van de westflank heeft een grijze kop en een grijze borst. De wenkbrauwtangare Thlypopsis superciliaris heeft een duidelijke wenkbrauwstreep en heldergele onderdelen.

Leefgebied

Vochtig bergbos en nevelwoud, vooral de ondergroei en bosranden, ook met bamboe, ongeveer tussen 1500 en 2800 m. Foerageert in paartjes in de lagere en middelste lagen op insecten, meestal in gemengde troepen. Over het nest is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in de Andes. In Ecuador vooral op de oostflank van de Andes. In Peru op de oostflank, van het noorden tot Cusco. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Let in gemengde troepen in de ondergroei van nevelwoud op een onopvallende, olijfkleurige vogel die laag door het blad beweegt; het ratelende duet maakt hem vaak het eerst opmerkzaam.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is in het grootste deel van het verspreidingsgebied vrij algemeen. Kap van bergbos verkleint plaatselijk het leefgebied.

Wetenschappelijke naam

Sphenopsis frontalis | (Tschudi, 1844)

Tschudi beschreef de soort in 1844 als H[ylophilus] frontalis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Sphenopsis werd in 1862 ingevoerd door Sclater. De geslachtsnaam combineert Grieks sphēn, 'wig', en opsis, 'uiterlijk'. De soortnaam komt van Latijn frons, 'voorhoofd', naar het voorhoofd. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit oosthelling van de Andes, Peru.