Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Oranjekoptangare

Oranjekoptangare | Thlypopsis sordida

Orange-headed Tanager | Tangara cabecinaranja | Saí-canário

De oranjekoptangare is een kleine, grijze tangare met een oranjegele kop, die vooral leeft in struweel en jong bos langs rivieren in het laagland ten oosten van de Andes. Hij zoekt in paartjes of kleine groepjes tussen het blad naar insecten, vaak in gemengde groepen. Hij is de meest wijdverbreide soort van het geslacht Thlypopsis en de enige die overwegend in het laagland voorkomt.

Oranjekoptangare (Thlypopsis sordida)
Foto: Hugo Hulsberg — CC0 · Wikimedia Commons

Geluid

Hoge, dunne tsit-roepjes. De zang is een korte, snelle reeks hoge, piepende tonen.

Luister: ZangXC786376

Opname: Guilherme Melo — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

13–14 cm, met een spitse, donkere snavel. Het mannetje heeft een warm oranjegele kruin en een gele teugel, keel en oogring; de bovendelen zijn grijs, de onderdelen lichtgrijs tot vuilwit, met een okerkleurige zweem op flanken en onderstaartdekveren. Het vrouwtje is doffer, met een gelere, minder oranje kop. Jongen zijn grijzer, met een vaag gele kop.

Verwarrings­soorten

De taanbuiktangare Thlypopsis inornata heeft een roodbruine kop en taankleurige onderdelen, en leeft in de droge Marañón-vallei. De goudkaptangare Thlypopsis ruficeps heeft gele onderdelen en een olijfkleurige rug, en leeft hoger in de bergen. Het vrouwtje van de guiratangare Hemithraupis guira is olijfgroen met gele onderdelen, en leeft in het bladerdak van het bos.

Leefgebied

Struweel en jong bos op riviereilanden en oevers, bosranden, tuinen en secundaire groei, in het zuiden ook droog bos en savanne met boomgroepen; meestal onder 1000 m, in Bolivia plaatselijk tot ruwweg 2000 m in droge valleien. Zoekt tussen bladeren en twijgen naar insecten en eet ook kleine vruchten. Het nest is een open kom in een struik.

Verspreiding en trek

In Colombia in het oostelijke laagland, vooral langs grote rivieren. In Ecuador in het oosten, vooral op riviereilanden van de Napo en andere rivieren. In Peru in het oostelijke laagland en in de lagere dalen aan de voet van de Andes. In Bolivia wijdverbreid in het laagland en in valleien van de oostflank. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, Brazilië, Paraguay en het noorden van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-11-01 – 2026-10-31), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in het struikgewas op riviereilanden en langs oevers in het Amazonelaagland, bijvoorbeeld vanaf een boot. Let op paartjes met een oranjegele kop die met gemengde groepen meetrekken.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort verdraagt secundaire groei en profiteert plaatselijk van open, struikrijk terrein.

Wetenschappelijke naam

Thlypopsis sordida | (d'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye, 1837)

D'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye beschreef de soort in 1837 als N[emosia] sordida; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Thlypopsis werd in 1851 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Grieks thlupis, een onbekend klein vogeltje, met opsis, 'uiterlijk'. De soortnaam is Latijn sordidus, 'vuil, dof', naar het doffe verenkleed van de romp. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Yuracarés, Cochabamba, Bolivia.