Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Oranjeoogbreedbektiran
Oranjeoogbreedbektiran | Tolmomyias traylori
Orange-eyed Flatbill | Picoplano ojinaranja | Bico-chato-de-olho-laranja
De oranjeoogbreedbektiran werd pas in 1997 beschreven en is een breedbektiran van het westelijke Amazonegebied. Hij leeft vooral in bos langs rivieren en op riviereilanden. Kenmerkend zijn het okerkleurige gezicht en de oranjeachtige iris.
Geluid
Een reeks van drie tot vijf hoge, ijle, licht zoemende fluittonen, die in toonhoogte stijgen.
Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
12–13 cm, met een brede, platte snavel. Kruin en bovendelen zijn olijfgroen, de kruin soms met een grijze zweem. Teugel, oogring en wangen zijn okergeel; de iris is lichtoranje tot oranjebruin. De vleugels zijn donker, met twee smalle gele vleugelstrepen en gele randen aan de slagpennen. Keel en borst zijn okergeel getint, de buik geel. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De geelbuikbreedbektiran Tolmomyias flaviventris lijkt sterk, maar de vormen van het westelijke Amazonegebied hebben een groener gezicht met weinig oker en een donkere iris. De groenkapbreedbektiran Tolmomyias sulphurescens heeft een grijze kruin, een grijswitte iris en een grijzige keel. De grijskruinbreedbektiran Tolmomyias poliocephalus heeft een duidelijk grijze kruin en geen okerkleurig gezicht.
Leefgebied
Várzea, bos op riviereilanden, oeverbos en bosranden langs rivieren en oxbowmeren in het laagland, meestal onder 300 m. Zoekt in de middelste en hogere etage met korte uitvallen insecten van bladeren, vaak met gemengde groepen. Over het nest is weinig bekend; vermoedelijk een hangende buidel zoals bij verwante soorten.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in het uiterste zuiden, in het Amazonelaagland langs de Putumayo en de Amazone. Ecuador: in het oostelijke laagland, vooral langs de grote rivieren. Peru: in het noordoosten, in Loreto, vooral ten noorden van de Amazone. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied plaatselijk in het aangrenzende westen van Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in bos langs de grote rivieren en op riviereilanden bij Iquitos of in het oosten van Ecuador; let op de stijgende fluitreeks in de boomkronen en kijk naar het okerkleurige gezicht.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort heeft een beperkt verspreidingsgebied in het rivierbos van het westelijke Amazonegebied, een habitat dat langs de rivieren plaatselijk wordt gekapt.
Wetenschappelijke naam
Tolmomyias traylori | Schulenberg & Parker, 1997
Schulenberg & Parker beschreef de soort in 1997 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Tolmomyias werd in 1927 ingevoerd door Hellmayr. De geslachtsnaam combineert Grieks tolma, 'moed, durf', met Nieuwlatijn myias, 'vliegenvanger'. De soortnaam eert Melvin Alvah Traylor Jr. (1915–2008), Amerikaans ornitholoog van het Field Museum in Chicago, die de twee museumexemplaren al lang als afwijkend had herkend. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Noordoever van de Amazone bij Orán, Loreto, Peru.