Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Spiegelbreedbektiran
Spiegelbreedbektiran | Tolmomyias assimilis
Yellow-margined Flatbill | Picoplano aliamarillo | Bico-chato-da-copa
De spiegelbreedbektiran is een breedbektiran van het kronendak van vochtig laaglandbos. Hij reist mee met gemengde groepen hoog in de bomen en wordt vooral opgemerkt aan zijn zoemende roepreeks. De Nederlandse naam verwijst naar de lichte vlek aan de basis van de handpennen.
Geluid
Een reeks van drie tot zes zoemende, schorre tonen, zrrip zrrip zrrip, die eerst stijgen en dan iets dalen; ook een enkel scherp zip.
Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
13–14 cm, met een brede, platte snavel met een lichte ondersnavel. Kop grijs, met een smalle, lichte oogring; de iris is donker. Rug olijfgroen. De vleugels zijn donker, met gele randen aan de dekveren en slagpennen en een kleine lichte vlek aan de basis van de handpennen. Keel lichtgrijs, borst grijsgroen, buik lichtgeel. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De groenkapbreedbektiran Tolmomyias sulphurescens heeft meestal een lichte iris, geen lichte vlek aan de handpennen en leeft vaker in bosranden en lager in de bomen. De grijskruinbreedbektiran Tolmomyias poliocephalus is kleiner, met een kortere snavel en een lichte iris. De geelbuikbreedbektiran Tolmomyias flaviventris mist de grijze kop en is geler van onder.
Leefgebied
Kronendak en hogere etage van vochtig laaglandbos op terra firme en, minder, van várzea en voetheuvelbos, tot ruwweg 1200 m. Zoekt met korte uitvallen insecten van bladeren, meestal met gemengde groepen in de boomkronen. Het nest is een hangende buidel met een ingangsbuis aan de onderkant.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in het laagland ten oosten van de Andes. Ecuador: in het oostelijke laagland en de voetheuvels. Peru: in het Amazonelaagland en de voetheuvels van de oostflank. Bolivia: in het noorden en oosten van het laagland en in de voetheuvels. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's en het Braziliaanse Amazonegebied.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Volg in laaglandbos de gemengde groepen in het kronendak en luister naar de zoemende roepreeks; een uitkijktoren of een boomkroonpad geeft het beste zicht.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort is gebonden aan groot, aaneengesloten bos, dat in grote delen van het Amazonegebied nog aanwezig is. Populaties ten westen van de Andes worden tegenwoordig meestal als aparte soort gezien.
Wetenschappelijke naam
Tolmomyias assimilis | (Pelzeln, 1868)
Pelzeln beschreef de soort in 1868 als Rhynchocyclus assimilis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Tolmomyias werd in 1927 ingevoerd door Hellmayr. De geslachtsnaam combineert Grieks tolma, 'moed, durf', met Nieuwlatijn myias, 'vliegenvanger'. De soortnaam is Latijn assimilis, 'gelijkend', naar de gelijkenis met verwante breedbektirannen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Borba, Amazonas, Brazilië.