Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse zangers › Ovenvogel
Ovenvogel | Seiurus aurocapilla
Ovenbird | Reinita hornera | Mariquita-forneira
De ovenvogel is een Noord-Amerikaanse zanger die als een kleine lijster over de bosbodem loopt. Hij overwintert vooral in Midden-Amerika en het Caribisch gebied; het noorden van Colombia ligt aan de zuidrand van het winterverblijf. De naam verwijst naar het overdekte, ovenvormige nest op de grond.
Geluid
In de winter vooral een droog, scherp tsjuk of tsiek. De zang, in het winterverblijf zelden te horen, is een luide, aanzwellende reeks tietsjer-tietsjer-tietsjer.
Opname: Scott Olmstead — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
14–15 cm, met een olijfbruine bovenzijde en een witte onderzijde met zwarte strepen en vlekken op borst en flanken. Op de kruin een oranje middenstreep, aan weerszijden begrensd door een zwarte streep. Een opvallende witte oogring geeft de kop een groot-ogig uiterlijk. De poten zijn roze. De seksen zijn gelijk; vogels in de eerste winter hebben soms roestkleurige zomen aan de grote vleugeldekveren.
Verwarringssoorten
De noordse waterlijster Parkesia noveboracensis en de louisianawaterlijster Parkesia motacilla hebben een lange, lichte wenkbrauwstreep in plaats van een oogring en een effen kruin, wippen voortdurend met het achterlijf en leven bij water. De dwerglijster Catharus ustulatus en de grijswangdwerglijster Catharus minimus zijn groter, met vlekken vooral op de bovenborst en zonder kruinstrepen.
Leefgebied
In het winterverblijf in de onderlaag van vochtig en droger bos, oud secundair bos en schaduwkoffie, vooral onder 1500 m, soms hoger. Loopt met licht wippende staart over het bladstrooisel en zoekt insecten, spinnen en andere ongewervelden. Broedt niet in het gidsgebied.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Wintergast, vooral van oktober tot april. In Colombia schaars in het Caribisch laagland, de Sierra Nevada de Santa Marta, de Magdalenavallei en op de lagere Andeshellingen. In Ecuador zeldzaam, met enkele meldingen. Ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Broedt in loofbos en gemengd bos in het oosten en midden van Noord-Amerika en overwintert van Florida en Mexico tot Panama, het Caribisch gebied en het noorden van Zuid-Amerika.
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Let in de wintermaanden in het noorden van Colombia op een scherp tsjuk uit de onderlaag van bos en koffieplantages; de vogel loopt rustig over de grond en blijft vaak even stilstaan.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De Noord-Amerikaanse stand is groot; versnippering van broedbos en verlies van bos in het winterverblijf vormen plaatselijk een bedreiging.
Wetenschappelijke naam
Seiurus aurocapilla | (Linnaeus, 1766)
Linnaeus beschreef de soort in 1766 als Motacilla aurocapilla; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Seiurus werd in 1827 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam komt van Grieks seiouros, 'kwikstaart', letterlijk 'met de staart schuddend'. De soortnaam komt van Latijn aurum, 'goud', en -capillus, '-gekroond', naar de oranjegele kruinstreep. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Pennsylvania, Verenigde Staten.