Alle soorten › Zangvogels › Winterkoningen › Pacifische orpheuswinterkoning
Pacifische orpheuswinterkoning | Cyphorhinus phaeocephalus
Song Wren | Cucarachero canoro | Uirapuru-cantor
De pacifische orpheuswinterkoning is een gedrongen, kortstaartige winterkoning van de ondergroei van het vochtige laaglandbos ten westen van de Andes. Paren en familiegroepjes zoeken over de bosbodem voedsel en houden contact met een zang die heldere, zuivere fluittonen afwisselt met kakelende, kloekende geluiden. Hij is de westelijke tegenhanger van de orpheuswinterkoning van het Amazonegebied.
Geluid
De zang is een reeks heldere, zuivere fluittonen op wisselende toonhoogte, vermengd met droge, kloekende en kakelende geluiden; paren zingen vaak beurtelings. Roep een raspend tsjerr.
Opname: rudy gelis — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
12–13 cm, met een zware snavel met een hoge, gebogen bovenrand en een zeer korte staart. De bovendelen zijn donker chocoladebruin, de kruin iets donkerder. Keel, wangen en borst zijn warm kastanjeroodbruin; de buik is grijsbruin. Rond het oog zit een kale, lichtblauwe huid. Vleugels en staart zijn fijn zwart gebandeerd. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn doffer, met een minder roodbruine keel.
Verwarringssoorten
De zuidelijke nachtegaalwinterkoning Microcerculus marginatus is kleiner, met een lange, dunne snavel, een witte keel en borst en vrijwel geen staart; hij wipt voortdurend met het achterlijf. De kastanjewinterkoning Cantorchilus nigricapillus heeft een zwarte kop met witte strepen en een sterk gebandeerde staart en leeft in lianen langs bosranden. De noordelijke bruinborstwinterkoning Cyphorhinus dichrous leeft hoger, in het bergbos, en mist de lichtblauwe huid rond het oog en de bandering op de vleugels.
Leefgebied
De ondergroei van vochtig primair en ouder secundair laaglandbos en voetheuvelbos, van zeeniveau tot ongeveer 1000 m. Mijdt droge en open plekken. Zoekt op de bosbodem tussen het blad naar spinnen en andere kleine ongewervelden en volgt soms zwermen legermieren. Het nest is een kalebasvormige bal van worteltjes en bladnerven, vaak in een kleine boom; buiten het broedseizoen slapen de vogels in vergelijkbare slaapnesten.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia langs het hele Pacifisch laagland en oostwaarts door het noorden tot het lagere Caucadal en het midden van het Magdalenadal. In Ecuador in het vochtige laagland en de voetheuvels van het westen, zuidwaarts tot in het zuiden van het land. Ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Honduras tot Panama.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister in de ondergroei van vochtig bos in de Chocó of het noordwesten van Ecuador naar de afwisseling van zuivere fluittonen en kloekende geluiden. De vogels blijven laag en verplaatsen zich lopend en springend over de bosbodem.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd, maar gebonden aan gesloten bos en daardoor plaatselijk teruggelopen door ontbossing in het westen van Colombia en Ecuador.
Wetenschappelijke naam
Cyphorhinus phaeocephalus | Sclater, 1860
Sclater beschreef de soort in 1860 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Cyphorhinus werd in 1844 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam komt van Grieks kuphos, 'bult', en rhis, rhinos, 'neus' (hier de snavel), naar de hoge, gewelfde snavelrug. De soortnaam komt van Grieks phaios, 'donker, grijsbruin', en kephalē, 'kop'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Esmeraldas, Ecuador.