Alle soorten › Zangvogels › Winterkoningen › Zuidelijke bruinborstwinterkoning
Zuidelijke bruinborstwinterkoning | Cyphorhinus thoracicus
Southern Chestnut-breasted Wren | Cucarachero pechicastaño del sur | Uirapuru-de-peito-castanho-do-sul
De zuidelijke bruinborstwinterkoning is een gedrongen, donkerbruine winterkoning met een oranjebruine keel en borst, van de bosbodem van het vochtige bergbos van de Yungas in Peru en Bolivia. Hij werd lang samengenomen met de noordelijke bruinborstwinterkoning, maar verschilt duidelijk in zang. Zijn gevarieerde reeksen fluittonen behoren tot de karakteristieke geluiden van het nevelwoud op de oostflank.
Geluid
De zang is een gevarieerde, melodieuze reeks fluittonen, gevolgd door snellere korte fluitjes of een snelle triller. De roep is een laag, houtachtig, kikkerachtig krol.
Opname: Julio Delgado — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
14–15 cm, gedrongen, met een vrij korte staart en een stevige snavel met een hoge snavelrug. De kruin is roetzwart, rug en stuit zijn diep donkerbruin, vleugels en staart donkerbruin met fijne, donkere bandering. Zijkop, keel en bovenborst zijn diep oranjebruin, flanken en onderbuik donkerbruin. Rond het oog geen kale blauwe huid. De seksen zijn gelijk; jonge vogels hebben een lichtere onderbuik.
Verwarringssoorten
De noordelijke bruinborstwinterkoning Cyphorhinus dichrous is in het veld vrijwel gelijk, maar zingt een eenvoudiger reeks van drie of vier fluittonen en roept rauw; hij leeft verder noordelijk. De orpheuswinterkoning Cyphorhinus arada heeft zwart-wit gestreepte halszijden en leeft in het Amazonelaagland, onder de zone van deze soort. Winterkoningen van het geslacht Cinnycerthia zijn egaler roodbruin zonder contrasterende borst en trekken in luidruchtige groepen door de ondergroei.
Leefgebied
Bosbodem en lage ondergroei van vochtig bergbos en nevelwoud met veel epifyten en mos, meestal tussen 1200 en 2700 m; in het gebied van Manu plaatselijk tot 800 m. Zoekt in paren of kleine groepjes in het bladstrooisel en laag in de begroeiing naar insecten en spinnen. Het nest is, zoals bij verwante soorten, vermoedelijk een overdekt bouwsel met een zij-ingang laag in de begroeiing.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Peru op de oostflank van de Andes in het midden en zuiden van het land. In Bolivia in het westen, in de Yungas van La Paz. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Langs de weg door de Kosñipata-vallei naar Manu, in nevelwoud tussen ongeveer 1500 en 2500 m; de vogels blijven op de bosbodem in dichte begroeiing en worden vooral in de vroege ochtend aan hun zang opgemerkt.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. In Peru plaatselijk vrij algemeen, in Bolivia schaars; de soort is gebonden aan intact bos en komt voor in verschillende beschermde gebieden.
Wetenschappelijke naam
Cyphorhinus thoracicus | Tschudi, 1844
Tschudi beschreef de soort in 1844 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Cyphorhinus werd in 1844 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam komt van Grieks kuphos, 'bult', en rhis, rhinos, 'neus' (hier de snavel), naar de hoge, gewelfde snavelrug. De soortnaam komt van Latijn thoracicus, 'van de borst', naar de kastanjebruine borst. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Peru.