Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Patagonische klauwiertiran

Patagonische klauwiertiran | Agriornis murinus

Lesser Shrike-Tyrant | Gaucho chico | Gaúcho-pequeno

De Patagonische klauwiertiran is de kleinste klauwiertiran, een grijsbruine tiran die broedt in de droge struwelen en steppen van Argentinië. In de zuidelijke winter trekt hij naar het noorden en bereikt dan het laagland van het zuidoosten van Bolivia. Hij foerageert vooral op de grond en in lage struiken.

Patagonische klauwiertiran (Agriornis murinus)
Foto: Telegro — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

In het winterkwartier meestal stil; geeft een zacht, kort fluitje.

Luister: RoepXC444982

Opname: David Bell — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

18–19 cm, met een vrij kleine, licht gehaakte, zwarte snavel. De bovenzijde is muisgrijs tot grijsbruin, met een korte, witachtige wenkbrauwstreep. De keel is wit met fijne donkere streepjes, de borst licht grijsbruin en de buik witachtig. De vleugels zijn donkerbruin met lichte randen. De staart is donker; de buitenste pen heeft een witte buitenvlag. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De grijsbuikklauwiertiran Agriornis micropterus is veel groter, met een zwaardere snavel met een lichte ondersnavel en zonder duidelijke wenkbrauwstreep. De grijze monjita Nengetus cinereus is grijzer en groter, met een zwart-wit vleugelpatroon. De witte monjita Xolmis irupero is grotendeels wit. Grondtirans van het geslacht Muscisaxicola hebben langere poten, een kleinere, rechte snavel en lopen veel.

Leefgebied

In het winterkwartier droog Chaco-struweel, open droogbos, savanne en weiland met verspreide struiken in het laagland, tot ongeveer 1000 m. Zoekt vanaf een lage uitkijkpost insecten op de grond. Broedt in Argentinië in droog struweel en steppe; het nest ligt laag in een struik.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Bolivia: schaarse wintergast in het laagland van het zuidoosten, vooral in de Chaco van Santa Cruz, Chuquisaca en Tarija, in de zuidelijke winter. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied broedt hij in Argentinië en overwintert hij ook in Paraguay en het noorden van Argentinië.

  • Zomergast (ca. apr–sep)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in de zuidelijke winter in de open Chaco van het zuidoosten van Bolivia naar een kleine grijsbruine tiran met een witte wenkbrauwstreep die vanaf een lage struik naar de grond vliegt.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. In het gidsgebied is de soort een schaarse wintergast.

Wetenschappelijke naam

Agriornis murinus | (d'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye, 1837)

D'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye beschreef de soort in 1837 als P[epoaza] Murina; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Agriornis werd in 1839 ingevoerd door Gould. De geslachtsnaam komt van Grieks agrios, 'wild, woest', en ornis, 'vogel'. De soortnaam komt van Latijn murinus, 'van muizen', dus muisgrijs, naar het verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Río Negro, Argentinië.