Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Patagonische moortiran
Patagonische moortiran | Knipolegus hudsoni
Hudson's Black Tyrant | Viudita chica | Maria-preta-do-sul
De patagonische moortiran is een kleine zwarte moortiran die broedt in het struweel van Midden-Argentinië en in de zuidelijke winter naar het noorden trekt. In het gidsgebied is hij een schaarse wintergast in het laagland van Bolivia. Het mannetje heeft een kleine witte vlek op de flank, die bij zittende vogels vaak verborgen is.
Geluid
In het overwinteringsgebied vrijwel stil; hooguit een zacht tik.
Opname: Bernabe Lopez-Lanus — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
14 cm, met een korte snavel. Het mannetje is geheel glanzend zwart, met een witte band aan de basis van de handpennen die in de vlucht zichtbaar is en een kleine witte vlek op de flank. Het vrouwtje is grijsbruin van boven, met een roestkleurige stuit en staartbasis, twee lichte vleugelstrepen en een witachtige onderzijde met fijne bruine streping op de borst. Jonge vogels lijken op het vrouwtje.
Verwarringssoorten
De witvleugelmoortiran Knipolegus aterrimus is groter, mist de witte flankvlek en leeft in de droge Andesdalen. Het mannetje van de grauwe moortiran Knipolegus striaticeps is grijs met een rode iris. De amazonemoortiran Knipolegus poecilocercus mist wit in de vleugel en leeft in overstroomd bos in het Amazonegebied. Het vrouwtje lijkt sterk op dat van de grauwe moortiran, maar heeft geen roodbruine kruin.
Leefgebied
In het gidsgebied in droog bos, Chaco-struweel, savanne met struiken en bosranden in het laagland, meestal onder 1000 m. Zit laag in struiken en vangt insecten met korte uitvallen, vaak naar de grond. Broedt in Argentinië in open droog struweel; het nest is een kommetje in een struik.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Bolivia: schaarse wintergast in het laagland van het oosten en zuidoosten, vooral in Santa Cruz en de Chaco, in de zuidelijke winter. Peru: hooguit enkele meldingen in het zuidoosten. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied broedt hij in Midden-Argentinië en overwintert hij ook in Paraguay en het westen van Brazilië.
- Zomergast (ca. apr–sep)
- Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek tussen april en september in het Chaco-struweel en aan bosranden in het oosten van Bolivia; let op een klein zwart vogeltje met wit in de vleugel laag in de struiken.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Het broedgebied in het struweel van Argentinië wordt plaatselijk ontgonnen voor landbouw.
Wetenschappelijke naam
Knipolegus hudsoni | Sclater, 1872
Sclater beschreef de soort in 1872 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Knipolegus werd in 1826 ingevoerd door Boie. De geslachtsnaam komt van Grieks knips, 'insect', en legō, 'oppikken', naar de manier van voedselzoeken. De soortnaam eert William Henry Hudson (1841–1922), in Argentinië geboren natuuronderzoeker en schrijver, die in Patagonië vogels verzamelde. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Río Negro, Patagonië, Argentinië.