Alle soorten › Zangvogels › Tapaculo's › Perijátapaculo

Perijátapaculo | Scytalopus perijanus

Perija Tapaculo | Churrín del Perijá | Macuquinho-de-perijá

De perijátapaculo is een grijze tapaculo die alleen voorkomt in de Serranía del Perijá op de grens van Colombia en Venezuela. Balgen lagen al sinds 1941 in collecties, maar de soort werd pas in 2015 beschreven, mede op grond van haar zang. Hij leeft in vochtig bergbos en struweel tot aan de páramo.

Perijátapaculo (Scytalopus perijanus)
Foto: desertnaturalist — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een korte, snelle ratel van ongeveer twaalf tonen, die in reeksen van enkele tot tientallen keren wordt herhaald met tussenpozen van een halve tot drie seconden. Bij opwinding een reeks versnellende ratels. De roep is kort en snel.

Luister: ZangXC405539

Opname: Iván Lau — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

11 cm, rond, met een korte staart en een dunne snavel. Het mannetje heeft een grijze kruin, kop en rug, met een variabele, soms nauwelijks zichtbare bruine nekvlek; de keel is donkerder grijs en onderbuik en flanken zijn okergeel. Het vrouwtje lijkt op het mannetje, maar heeft een duidelijker, roodbruine nekvlek en een lichtere onderborst met een roze-okergele waas. Jongen zijn geelachtiger en scherper zwart gebandeerd.

Verwarrings­soorten

De matorraltapaculo Scytalopus griseicollis uit de Oostelijke Andes heeft meer bruin op de bovendelen en een tragere, lagere triller. De witkruintapaculo Scytalopus atratus leeft op de lagere hellingen van de Perijá, heeft een witte kruinvlek, donkerder bovendelen en een lichtere keel. Spillmanns tapaculo Scytalopus spillmanni en de zwarte tapaculo Scytalopus latrans uit de Andes zijn donkerder. Bij tapaculo's is de zang het belangrijkste kenmerk.

Leefgebied

Vochtig bergbos, elfenwoud, subpáramo en struikgewas tot aan de páramo bij de boomgrens, tussen ongeveer 1600 en 3200 m. Gebruikt ook bosranden, dichte ruigten, hoog secundair bos en bosfragmenten. Zoekt op en vlak boven de grond naar kleine geleedpotigen. Over de broedbiologie is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia alleen in de Serranía del Perijá in Cesar en La Guajira, op de grens met Venezuela; mogelijk ook zuidelijker in de Serranía de los Motilones. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied op de Venezolaanse kant van de Perijá.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in de vroege ochtend in de hogere delen van de Perijá boven Manaure (Cesar) naar de korte ratels uit dicht struikgewas langs bosranden. De vogel blijft laag in de begroeiing; wacht stil bij een opening.

Staat van instandhouding

Gevoelig. Het verspreidingsgebied is klein en versnipperd; ontbossing voor landbouw en veeteelt tast het leefgebied aan. De beschrijvers achtten de soort mogelijk bedreigd.

Wetenschappelijke naam

Scytalopus perijanus | Avendaño, Cuervo, López-Ordóñez, Gutiérrez-Pinto, Cortés D & Cadena, 2015

Avendaño, Cuervo, López-Ordóñez, Gutiérrez-Pinto, Cortés D & Cadena beschreef de soort in 2015 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Scytalopus werd in 1837 ingevoerd door Gould. De geslachtsnaam combineert Grieks skutalē of skutalon, 'stok', met pous, 'voet'. De soortnaam perijanus verwijst naar de Serranía del Perijá op de grens van Colombia en Venezuela; dat is niet noodzakelijk de typelocatie. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Vereda El Cinco, Manaure, Cesar, Colombia.