Alle soorten › Stormvogelachtigen › Pijlstormvogels › Peruaanse alkstormvogel

Peruaanse alkstormvogel | Pelecanoides garnotii

Peruvian Diving-Petrel | Potoyunco peruano | Petrel-mergulhador-peruano

De peruaanse alkstormvogel is een kleine, gedrongen buisneus die in vorm en gedrag op een kleine alk lijkt: hij vliegt snorrend laag over het water en duikt met halfgeopende vleugels achter zijn prooi aan. De soort komt alleen voor in de koude Humboldtstroom langs de kust van Peru en Chili. De winning van guano vernielde in de twintigste eeuw een groot deel van zijn broedplaatsen.

Peruaanse alkstormvogel (Pelecanoides garnotii)
Foto: Sannab — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Op zee meestal stil. Op de broedplaatsen 's nachts miauwende en krassende roepen uit de nestholen.

Luister: ZangXC936987

Opname: Romina Triviño — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

20–24 cm, een gedrongen, kortvleugelige zeevogel met een korte staart, een dikke hals en een korte, brede zwarte snavel met naar boven gerichte neusgaten. De bovendelen zijn glanzend zwartachtig, de schouderveren met witte zomen. Keel, borst en buik zijn wit; kop- en halszijden en borstzijden zijn grijs gewassen. De ondervleugel is grijsachtig. De poten zijn blauw. Vliegt recht en snel met snorrende vleugelslagen dicht boven het water en duikt vaak vanuit de vlucht direct het water in. De seksen zijn gelijk; jongen zijn doffer.

Verwarrings­soorten

In het gidsgebied komt geen andere alkstormvogel voor. De galápagospijlstormvogel Puffinus subalaris heeft langere vleugels en een slanke snavel en wisselt vleugelslagen af met glijvluchten. Stormvogeltjes, zoals het gekraagd stormvogeltje Hydrobates hornbyi, zijn slanker, met lange vleugels, en fladderen boven het water zonder te duiken. De rosse franjepoot Phalaropus fulicarius zwemt ook in groepjes op zee, maar heeft een dunne snavel, spitse vleugels en een lichtgrijze bovenkant.

Leefgebied

Koel, voedselrijk kustwater boven de Humboldtstroom, meestal binnen enkele kilometers van de kust en de eilanden. Eet vooral krill en andere kleine kreeftachtigen, daarnaast larven en jongen van ansjovis en andere kleine vis, die hij duikend onder water vangt. Broedt in holen die hij graaft in guano of zachte grond op eilanden voor de kust, en in rotsspleten; broedt in een groot deel van het jaar.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Peru langs de hele kust, het talrijkst rond de broedeilanden in het midden en zuiden, zoals San Gallán bij Paracas en de eilanden van de Reserva Nacional San Fernando; in het noorden schaarser. Uit Ecuador een enkele melding. Ontbreekt in Colombia, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied langs de kust van het noorden en midden van Chili.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Op boottochten rond Paracas, bijvoorbeeld naar de Islas Ballestas en San Gallán, en op pelagische tochten uit Pucusana; vogels zitten in kleine groepjes op het water en duiken weg of vliegen laag weg als de boot nadert.

Staat van instandhouding

Gevoelig (NT). De stand nam in de twintigste eeuw sterk af doordat de winning van guano de nestholen vernielde; ook jacht, bijvangst in kieuwnetten en voedseltekort tijdens El Niño-jaren speelden een rol. Sinds de bescherming van de broedeilanden is de stand weer toegenomen, maar de broedplaatsen zijn op weinig eilanden geconcentreerd.

Wetenschappelijke naam

Pelecanoides garnotii | (Lesson & Garnot, 1828)

Lesson & Garnot beschreef de soort in 1828 als Puffinuria Garnotii; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Pelecanoides werd in 1799 ingevoerd door De Lacépède. De geslachtsnaam komt van Grieks pelekan, 'pelikaan', en -oidēs, 'lijkend op', naar de rekbare keelzak. De soortnaam eert Prosper Garnot (1794–1838), Franse marinechirurg en natuuronderzoeker op de reis van de Coquille. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Kust van Peru tussen Isla San Gallán en Lima.