Alle soorten › Zangvogels › Cotinga's › Peruaanse zaagvink

Peruaanse zaagvink | Phytotoma raimondii

Peruvian Plantcutter | Cortarramas peruano | Corta-ramos-peruano

De Peruaanse zaagvink is een endemische cotinga van het droge kustgebied in het noordwesten van Peru. Met zijn korte, dikke, gezaagde snavel knipt hij bladeren, knoppen en scheuten af, wat ongewoon is voor een zangvogel. Hij is sterk gebonden aan droogbos en struweel met algarrobo (Prosopis).

Peruaanse zaagvink (Phytotoma raimondii)
Foto: Zieger M — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een vreemde, nasale, blatende of krakende roep, vaak vanaf een uitstekende tak. Verder weinig vocaal.

Luister: ZangXC142092

Opname: Alex Lees — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto

Herkenning

18–19 cm, een gedrongen, vinkachtige vogel met een korte, dikke snavel met fijn gezaagde randen. Het mannetje is grijs, met een roestkleurig voorhoofd en roestkleurige buik en onderstaartdekveren; vleugels en staart zijn zwartachtig, met een witte vleugelstreep en witte vlekken in de staart. De iris is geelachtig. Het vrouwtje is zandbruin, van boven en van onder donker gestreept, met lichte vleugelstrepen.

Verwarrings­soorten

De rosse zaagvink Phytotoma rutila heeft bij het mannetje een rossere onderkant en leeft in de droge dalen van Bolivia, buiten het bereik van deze soort. De gestreepte saltator Saltator striatipectus lijkt op het vrouwtje, maar heeft een groenige rug, een lichte wenkbrauwstreep en een zwaardere snavel. Ook vrouwtjes van sommige vinken en gorsachtigen zijn gestreept, maar missen de korte, dikke snavel en de rechte houding.

Leefgebied

Droog bos en struweel met algarrobo en andere doornstruiken in de kustvlakte en in droge rivierdalen, ook oeverbos en de randen van akkers, ruwweg van zeeniveau tot 550 m, plaatselijk hoger. Eet bladeren, knoppen, scheuten, bloemen en vruchten. Het nest is een komvormige constructie in een doornige struik of boom.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Alleen in Peru, in de kustvlakte en de westelijke uitlopers van Tumbes zuidwaarts tot Ancash en het noorden van Lima. Uit Ecuador niet met zekerheid bekend. Ontbreekt in Colombia, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in het algarrobobos van Bosque de Pómac in Lambayeque of in droog struweel bij Talara in Piura. Vogels zitten vaak 's ochtends op een uitstekende tak boven in een struik.

Staat van instandhouding

Kwetsbaar. De stand is klein en verbrokkeld. Droogbos wordt gekapt voor landbouw en houtskool, en begrazing door geiten tast de struiklaag aan.

Wetenschappelijke naam

Phytotoma raimondii | Taczanowski, 1883

Taczanowski beschreef de soort in 1883 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Phytotoma werd in 1782 ingevoerd door Molina. De geslachtsnaam komt van Grieks phuton, 'plant', en -tomos, 'snijdend', naar de gezaagde snavel waarmee de vogels plantendelen afknippen. De soortnaam eert Antonio Raimondi (1826–1890), een in Italië geboren natuuronderzoeker en geograaf die in Peru werkte. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Tumbes, Peru.