Alle soorten › Zangvogels › Cotinga's › Rosse zaagvink
Rosse zaagvink | Phytotoma rutila
White-tipped Plantcutter | Cortarramas argentino | Corta-ramos-de-rabo-branco
De rosse zaagvink is een gedrongen, vinkachtige cotinga van droog struweel en open bos in het zuiden van het gidsgebied. Met zijn korte, dikke snavel met fijn gezaagde randen knipt hij bladeren, knoppen en vruchten af. De soort is een van de drie zaagvinken, een kleine groep van droge, open landschappen in het zuiden van Zuid-Amerika.
Geluid
De gewone roep is een mechanisch, langgerekt errrr, vaak herhaald, dat doet denken aan een krakende deur aan roestige scharnieren. Daarnaast korte, nasale tonen.
Opname: GABRIEL LEITE — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
18–19 cm, met een korte, kegelvormige snavel, een korte kuif en een vrij lange staart. Het mannetje heeft een roodbruin voorhoofd, een donkergrijze kruin en wangen, en grijze bovendelen met enkele donkere strepen. De vleugels zijn zwartachtig, met twee witte vleugelstrepen; de staartpennen hebben witte punten. Keel en onderdelen zijn grotendeels roodbruin, met grijsbruine flanken. Het vrouwtje is bruin, met lichte strepen op kop en rug en met zware donkere strepen op de geelbruine onderdelen. De iris is lichtgeel tot hazelbruin.
Verwarringssoorten
De Peruaanse zaagvink Phytotoma raimondii leeft alleen in de kustvlakte van Noordwest-Peru, ver buiten het bereik van deze soort; het mannetje is grijzer, met alleen roodbruin op de buik. De goudsnavelsaltator Saltator aurantiirostris deelt het droge struweel, maar heeft een oranje of zwarte snavel, een lichte wenkbrauwstreep en een donkere borstband. Het gestreepte vrouwtje kan aan een vrouwtjesgors of -vink doen denken, maar is groter, met een kuifje, een dikke snavel en witte staartpunten.
Leefgebied
Droog struweel, open droogbos, chacobos, struikgewas langs beken, hagen, boomgaarden en tuinen. In de Andes ruwweg van 600 tot 3600 m, ten oosten van de Andes in het laagland tot 1800 m. Eet vooral bladeren, knoppen, scheuten en vruchten, die hij met de gezaagde snavel afknipt. Het nest is een losse schotel van takjes in een struik of lage boom.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Bolivia in de droge dalen van de Andes en op de oostflank, van Cochabamba zuidwaarts door Chuquisaca en Tarija, en in het Chaco-laagland; na het broedseizoen komen vogels uit het zuiden in het zuidoosten van Bolivia. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Paraguay, Argentinië en Uruguay.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in de droge dalen van Cochabamba, Chuquisaca en Tarija naar vogels die bovenop struiken of op draden zitten. Het krakende errrr verraadt de soort vaak eerder dan het kleed.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort leeft ook in agrarisch landschap met hagen en boomgaarden, waar hij plaatselijk als schadelijk voor knoppen en fruit wordt gezien.
Wetenschappelijke naam
Phytotoma rutila | Vieillot, 1818
Vieillot beschreef de soort in 1818 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Phytotoma werd in 1782 ingevoerd door Molina. De geslachtsnaam komt van Grieks phuton, 'plant', en -tomos, 'snijdend', naar de gezaagde snavel waarmee de vogels plantendelen afknippen. De soortnaam is Latijn rutilus, 'roodachtig, rossig', naar het roestrode verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Paraguay.