Alle soorten › Zangvogels › Cotinga's › Zwaluwstaartcotinga
Zwaluwstaartcotinga | Phibalura flavirostris
Swallow-tailed Cotinga | Cotinga tijereta | Tesourinha-da-mata
De zwaluwstaartcotinga is een kleine cotinga met een lange, diep gevorkte staart. In het gidsgebied komt alleen de Boliviaanse vorm boliviana voor, uitsluitend in de omgeving van Apolo in La Paz; deze vorm wordt vaak als aparte soort beschouwd (apolocotinga). De nominaatvorm leeft ver buiten het gidsgebied, in het zuidoosten van Brazilië en aangrenzende landen.
Geluid
Uitgebreider dan bij de nominaatvorm, met een zang en verschillende roepen, maar slecht beschreven; vooral dunne, hoge roepjes.
Opname: Ricardo Gagliardi — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
18–22 cm, inclusief de lange, diep gevorkte zwarte staart; de buitenste staartpennen zijn bij het mannetje langer en meer gebogen. Het mannetje heeft een donkerblauwe kruin met een grotendeels verborgen karmijnrode vlek en een zwartblauw masker. De bovendelen zijn geel met donkere bandering, de vleugels blauwzwart. De onderdelen zijn helder geel met donkere dwarsbanden. Het vrouwtje is doffer, met olijfkleurige, geschubde bovendelen en een lichtgele, grijsbruin gevlekte keel. Beide seksen hebben een geelachtige iris, rode naakte huid rond het oog, een korte, brede, lichte snavel en oranje poten.
Verwarringssoorten
In het gidsgebied vrijwel onmiskenbaar door de lange gevorkte staart en de dwarsgebandeerde gele onderdelen. De groengeschubde cotinga Ampelioides tschudii is ook geschubd geel en zwart, maar heeft een korte staart en leeft in vochtig bergbos.
Leefgebied
Halfvochtig bos, bosfragmenten en bosranden afgewisseld met savanne en grasland in de oostelijke voetheuvels van de Andes, ruwweg tussen 1300 en 2000 m. Eet vooral vruchten en vangt daarnaast insecten, vaak in kleine groepjes in het bladerdak. Beide ouders bouwen een ondiep, met korstmossen bekleed komnest in een takvork; het legsel telt twee eieren.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In het gidsgebied alleen in Bolivia, in de omgeving van Apolo in het noorden van La Paz. Uit Colombia, Ecuador, Peru en de Galápagos niet bekend. Buiten het gidsgebied leeft de nominaatvorm in het zuidoosten van Brazilië en aangrenzende delen van Paraguay en Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Alleen in de bosfragmenten en savannen rond Apolo, aan de rand van het Madidi-gebied; kleine groepjes zitten vaak in de top van bomen aan de bosrand.
Staat van instandhouding
Niet geëvalueerd in deze soortopvatting. De Boliviaanse vorm, als aparte soort beschouwd, geldt als bedreigd: er zijn naar schatting enkele honderden volwassen vogels, en het bos rond Apolo slinkt door branden, ontginning en veeteelt.
Wetenschappelijke naam
Phibalura flavirostris | Vieillot, 1816
Vieillot beschreef de soort in 1816 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Phibalura voerde hij in datzelfde werk in. De geslachtsnaam komt van een vermeend Grieks phibalōs, 'slank', en oura, 'staart', naar de lange, gevorkte staart. De soortnaam komt van Latijn flavus, 'geel', en -rostris, 'gesnaveld', naar de gele snavel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Rio de Janeiro, Brazilië.