Alle soorten › Zangvogels › Cotinga's › Witwangcotinga

Witwangcotinga | Zaratornis stresemanni

White-cheeked Cotinga | Cotinga cariblanca | Anambé-de-bochecha-branca

De witwangcotinga is een endemische cotinga van de hoge Andes van Peru, sterk gebonden aan Polylepis-bos. Hij leeft grotendeels van de bessen van maretakken (Tristerix) die op de bomen en struiken groeien. Het is de enige soort van het geslacht Zaratornis.

Witwangcotinga (Zaratornis stresemanni)
Foto: David F. Belmonte — CC BY 4.0 · iNaturalist

Geluid

Meestal stil. Laat soms een lage, kwakende of raspende roep horen.

Luister: ZangXC28367

Opname: Niels Krabbe — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto

Herkenning

21 cm, een vrij slanke cotinga met een korte, brede snavel. De kruin en de zijkant van de kop zijn zwart, met een duidelijke witte vlek op de wang. De bovendelen zijn donkerbruin met lichtere, okerkleurige strepen en schubben. De keel is zwartachtig; borst en buik zijn bleek okergeel tot bruinachtig, met donkere strepen op de borst. De iris is rood. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De roodkuifcotinga Ampelion rubrocristatus is grijs, met een rode kuif en een witte band over de staart, en zonder witte wangvlek. De roodkopcotinga Ampelion rufaxilla heeft een kastanjebruine kop en kuif en leeft in vochtiger bos op de oostflank. Sclaters cotinga Doliornis sclateri is egaal grijsbruin met een kastanjebruine onderstaart en leeft in het nevelwoud van de oostflank.

Leefgebied

Polylepis-bos en ander hooggelegen bos en struweel met veel maretakken, vooral op droge, rotsige hellingen, ruwweg tussen 2700 en 4500 m. Eet vooral bessen van maretakken en daarnaast andere vruchten. Kan buiten de broedtijd binnen het berggebied rondzwerven naar plaatsen waar bessen rijp zijn. Het nest is een komvormige constructie in een boom.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Alleen in Peru, vooral op de westflank en de hoge hellingen van de westelijke Andes, van Ancash zuidwaarts tot ongeveer Ayacucho en Apurímac. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in Polylepis-bos in de Cordillera Blanca in Ancash of in de hooggelegen dalen boven Lima, en kijk bij maretakken met rijpe bessen. Vogels zitten vaak rustig in de top van een boom.

Staat van instandhouding

Gevoelig. De stand is klein en verbrokkeld. Polylepis-bos wordt gekapt voor brandhout en houtskool en verdwijnt door branden en begrazing.

Wetenschappelijke naam

Zaratornis stresemanni | Koepcke, 1954

Koepcke beschreef de soort in 1954 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Zaratornis voerde hij in datzelfde werk in. De geslachtsnaam verwijst naar het bos van Zárate in het departement Lima, Peru, waar de soort werd ontdekt, met Grieks ornis, 'vogel'. De soortnaam eert de Duitse ornitholoog Erwin Stresemann (1889–1972), conservator in het museum van Berlijn. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Zárate, San Bartolomé, Lima, Peru.