Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Peruaanse zonnekolibrie

Peruaanse zonnekolibrie | Heliangelus regalis

Royal Sunangel | Solángel real | Anjo-do-sol-real

De Peruaanse zonnekolibrie is de enige zonnekolibrie waarvan het mannetje geheel donkerblauw is. De soort werd pas in 1979 beschreven en leeft in dwergstruweel op zandsteenruggen langs de oostflank van de Andes in het noorden van Peru en het aangrenzende zuiden van Ecuador. Het verspreidingsgebied is klein en sterk versnipperd.

Peruaanse zonnekolibrie (Heliangelus regalis)
Foto: (c) thibaudaronson, some rights reserved (CC BY-SA) — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Bij de baltsvlucht laat het mannetje een reeks nadrukkelijke tsiep-tonen horen. Bij het foerageren een herhaalde korte, droge tsik of tsauk; van een vrouwtje is een dunne, hoge tziíp beschreven.

Luister: RoepXC1177815

Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

10–12 cm, met een korte, rechte, zwarte snavel en een diep gevorkte staart. Het mannetje is geheel donkerblauw, met een violetpaarse tot indigokleurige, metaalglanzende staart; de glans is het sterkst op de voorkruin, en bij de vorm johnsoni van de Cordillera Azul over het hele lichaam. Het vrouwtje is donkergroen van boven en kaneelkleurig van onderen met bronsgroene vlekjes, met een vaalgele band tussen keel en borst; haar staart is minder diep gevorkt en blauwzwart.

Verwarrings­soorten

Het mannetje is onder de kolibries van het gidsgebied door zijn geheel donkerblauwe kleed en diep gevorkte staart herkenbaar. Het vrouwtje lijkt op het vrouwtje van de amethistzonnekolibrie Heliangelus amethysticollis, dat een roestrode, zwart gespikkelde keel en een glinsterend groene onderborst heeft. De smaragdglansstaartkolibrie Metallura tyrianthina heeft een kortere, minder gevorkte, roodkoperen staart. De kleine zonnekolibrie Heliangelus micraster leeft hoger, in mossig bergbos.

Leefgebied

Dwergstruweel en open terrein met mossig, laag bos en kleine struiken op zandsteenruggen, ook steile beboste ravijnen en bos op middelhoogte, vooral tussen ongeveer 1500 en 2200 m, plaatselijk vanaf 1250 m. Bezoekt de bloemen van diverse struiken en lage bomen en vangt insecten vanaf een zitplaats en van bladeren. Over het broeden is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Peru in het noorden: de Cordillera del Cóndor in Cajamarca en Amazonas, de oostflank in San Martín en Loreto, en de Cordillera Azul (de vorm johnsoni). In Ecuador sinds 2008 bekend uit Zamora-Chinchipe, op de zandsteenruggen van de Cordillera del Cóndor. Ontbreekt in Colombia, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied niet; bekend van minder dan tien plaatsen.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in laag, open struweel op zandsteenkammen in het noorden van Peru, onder meer in de omgeving van Abra Patricia in Amazonas en San Martín. Het mannetje zit vaak vrij op de top van een struik.

Staat van instandhouding

Gevoelig. Het verspreidingsgebied is klein en sterk versnipperd; landbouw en ontbossing tasten het gespecialiseerde leefgebied aan.

Wetenschappelijke naam

Heliangelus regalis | Fitzpatrick, Willard & Terborgh, 1979

Fitzpatrick, Willard & Terborgh beschreef de soort in 1979 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Heliangelus werd in 1848 ingevoerd door Gould. De geslachtsnaam combineert Grieks hēlios, 'zon', met angelos, 'engel'. De soortnaam is Latijn regalis, 'koninklijk'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cordillera del Cóndor boven San José de Lourdes, Cajamarca, Peru.