Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Punadistelstaart

Punadistelstaart | Asthenes helleri

Puna Thistletail | Colicardo de la puna | Rabo-de-cardo-da-puna

De punadistelstaart is een distelstaart van het dwergbos bij de boomgrens in het zuidoosten van Peru en het uiterste westen van Bolivia. Hij leeft vooral waar dichte Chusquea-bamboe de ondergroei vormt. Zoals de andere distelstaarten heeft hij een lange, diep gevorkte staart met rafelige veren.

Punadistelstaart (Asthenes helleri)
Foto: Nick Athanas — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Beide seksen zingen een korte reeks hoge, sputterende tonen die versnelt, luider wordt en aan het eind wegsterft. De roep is een scherpe, sissende toon, als pjiek of fiet.

Luister: ZangXC1141945

Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

17–18 cm, met een lange, diep gevorkte staart die helderder bruin is dan de rug. Het gezicht is bruingrijs met een grijsachtige wenkbrauwstreep; kruin en rug zijn donker roodbruin. De kin is wit en de keel heeft een zwartachtige vlek met lichte spikkels. De onderdelen zijn grotendeels grijs. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De zwartkeeldistelstaart Asthenes harterti heeft een roodbruin gezicht en een grotere zwarte keel, en leeft verder zuidoostelijk in Bolivia. De vilcabambadistelstaart Asthenes vilcabambae leeft in de Cordillera Vilcabamba en in Ayacucho in Peru, ten westen van deze soort, en wordt vooral op grond van het verspreidingsgebied onderscheiden. De brildistelstaart Asthenes palpebralis heeft een lichte oogring en leeft in centraal Peru.

Leefgebied

Dwergbos bij de boomgrens, meestal met een dichte ondergroei van Chusquea-bamboe, en struikgewas aan de rand van vochtig grasland, tussen ongeveer 2700 en 3700 m. Zoekt insecten laag in de dichte vegetatie. Het nest is een overkoepelde bal van mos en gras in dicht struikgewas.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Peru: op de oostflank van de Andes van Cusco zuidoostwaarts tot Puno. Bolivia: alleen in het uiterste westen van La Paz. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in bamboerijk dwergbos bij de boomgrens, bijvoorbeeld langs de weg van Cusco naar Manu bij de pas van Acjanaco. De vogel blijft meestal in dekking; let op de sputterende zang.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is klein; afbranden van grasland en struikgewas bij de boomgrens kan het habitat plaatselijk aantasten.

Wetenschappelijke naam

Asthenes helleri | (Chapman, 1923) (GBIF: Schizoeaca helleri)

Chapman beschreef de soort in 1923 als Schizoeaca helleri; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Asthenes werd in 1853 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks asthenēs, 'onbeduidend', 'zwak'. De soortnaam eert Edmund Heller (1875–1939), Amerikaans natuuronderzoeker en verzamelaar, later directeur van de dierentuin van Milwaukee. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cedrobamba, Machu Picchu, Cusco, Peru.