Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Vilcabambadistelstaart

Vilcabambadistelstaart | Asthenes vilcabambae

Vilcabamba Thistletail | Colicardo de Vilcabamba | Cauda-de-cardo-de-vilcabamba

De vilcabambadistelstaart is een donkerbruine ovenvogel met een lange, gevorkte staart, endemisch voor een paar afgelegen bergruggen in het midden van Peru. Hij leeft aan de boomgrens in dwergbos en dicht Chusquea-bamboe. De soort werd pas in de jaren zeventig beschreven en is lang als ondersoort van de witkindistelstaart beschouwd.

Vilcabambadistelstaart (Asthenes vilcabambae)
Foto: Barry Reed — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang begint met enkele heldere, licht stijgende tonen die versnellen tot een snelle triller en eindigt met een lagere toon. Een tweede zang bestaat uit korte, snelle reeksjes van drie of vier glijdende tonen. De roep is een kort pjiek.

Luister: ZangXC353040

Opname: Josh Beck — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

18–20 cm, met een korte, spitse snavel en een lange, diep gevorkte staart, waarvan de punten door de losse baarden rafelig lijken. De bovendelen zijn bruin, de kruin met vage donkere vlekjes, de vleugels donkerbruin met roodbruine randen. Een lichte voorhoofd en een brede, lichte wenkbrauwstreep. De kin is okergeel tot roodbruin, de keel licht grijsbruin, de rest van de onderzijde donkerder grijs met een vage schubtekening en bruinere flanken. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De brildistelstaart Asthenes palpebralis, in Junín, heeft een brede witte oogring en een roodbruiner gezicht. De punadistelstaart Asthenes helleri leeft verder naar het zuidoosten, voorbij het dal van de Urubamba. De ayacuchodistelstaart Asthenes ayacuchensis leeft ten westen van de Apurímac. Stekelstaarten zoals de vilcabambastekelstaart Cranioleuca weskei klauteren in takken en hebben een kortere, niet gevorkte staart.

Leefgebied

Dwergbos en Polylepis-bosjes aan de boomgrens, met voorkeur voor dicht Chusquea-bamboe, in kleiner aantal ook in grasland erboven en in het bovenste nevelwoud, meestal tussen 2800 en 3600 m. Zoekt insecten in dichte begroeiing, meestal laag in de struiken. Over de broedbiologie is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Endemisch voor Peru: in het noorden en midden van de Cordillera Vilcabamba, ten oosten van de Apurímac, in Junín en Cusco; een groot deel van het gebied ligt in het nationaal park Otishi. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Bolivia en op de Galápagos.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Het gebied is afgelegen en vrijwel alleen via meerdaagse tochten te bereiken. Zoek aan de boomgrens in dicht bamboe en let op de versnellende triller; de vogel zit meestal laag en verborgen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het leefgebied is klein, maar ligt grotendeels afgelegen en deels beschermd; branden en begrazing aan de boomgrens zijn plaatselijk een bedreiging.

Wetenschappelijke naam

Asthenes vilcabambae | (Vaurie, Weske & Terborgh, 1972) (GBIF: Schizoeaca vilcabambae)

Vaurie, Weske & Terborgh beschreef de soort in 1972 als Schizoeaca fuliginosa vilcabambae; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Asthenes werd in 1853 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks asthenēs, 'onbeduidend', 'zwak'. De soortnaam verwijst naar de Cordillera de Vilcabamba in Peru. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cordillera de Vilcabamba, Cusco, Peru.