Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Punaholengraver

Punaholengraver | Geositta punensis

Puna Miner | Minero puneño | Curriqueiro-da-puna

De punaholengraver is een kleine, bleke holengraver van de droogste, kaalste delen van het altiplano. Hij lijkt op een bleke, ongestreepte gewone holengraver en loopt snel tussen graspollen, stenen en kale zandvlakten. Hij nestelt vaak in de verlaten holen van tuco-tuco's, ondergronds levende knaagdieren.

Punaholengraver (Geositta punensis)
Foto: Opisska — CC0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang, in een baltsvlucht, is een schelle reeks stijgende en dalende tonen met snellere, kwetterende delen. De roep is een korte, scherpe, volle toon.

Luister: RoepXC457409

Opname: Niels Krabbe — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

13–14 cm, met een korte, iets gebogen, zwartachtige snavel met een blauwgrijze basis. De bovendelen zijn bleek zandbruin, het gezicht grijsbruin met een geelbruine wenkbrauwstreep. De onderdelen zijn bleek geelwit, zonder strepen, met een taankleurige zweem op de flanken. In vlucht tonen vleugels en staart een roodbruine basis; de staart heeft een donkere eindband. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De gewone holengraver Geositta cunicularia is iets groter, donkerder en heeft een gestreepte of gevlekte borst. De roodbandholengraver Geositta rufipennis is groter en grijzer, met een zwaardere snavel. De dunsnavelholengraver Geositta tenuirostris heeft een lange, dunne, gebogen snavel. Grondtirannen (Muscisaxicola) hebben een rechte snavel en een zwarte staart.

Leefgebied

Droge puna en altiplano met kale, zandige of steenachtige vlakten en verspreide graspollen, ook randen van zoutvlakten en open hellingen boven struikrijke ravijnen; meestal tussen 3200 en 4600 m, plaatselijk tot 5000 m. Zoekt lopend insecten. Broedt ongeveer van oktober tot januari, meestal in holen van tuco-tuco's in droge, zandige grond; het legsel telt twee tot drie eieren.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Peru alleen in het uiterste zuiden, op het altiplano van Puno, Moquegua en Tacna. In Bolivia op het altiplano in het westen van het land. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noorden van Chili en het noordwesten van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek op de kaalste, zandige vlakten van het altiplano, bijvoorbeeld rond zoutvlakten en langs de wegen in het zuidwesten van Bolivia. De vogel is schaars tot plaatselijk vrij algemeen en loopt vaak weg in plaats van op te vliegen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is groot en de stand wordt als stabiel beschouwd; de soort leeft samen met het extensieve begrazingsgebruik van het altiplano.

Wetenschappelijke naam

Geositta punensis | Dabbene, 1917

Dabbene beschreef de soort in 1917 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Geositta werd in 1837 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam combineert Grieks geō-, 'aarde, grond', met Sitta, het geslacht van de boomklevers. De soortnaam verwijst naar de puna, de hooggelegen grasvlakte van de centrale Andes. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit La Quiaca, Jujuy, Argentinië.