Alle soorten › Steltloperachtigen › Plevieren › Punaplevier

Punaplevier | Anarhynchus alticola

Puna Plover | Chorlo puneño | Batuíra-da-puna

De punaplevier is de plevier van de meren en venen van het hooggebergte, waar hij tot boven 4500 m broedt. Hij leeft op kale, vaak zoute oevers van meren op het altiplano en in de puna, samen met flamingo's, andeskieviten en strandlopers. Het is een van de weinige kleine plevieren die alleen in het hooggebergte broeden.

Punaplevier (Anarhynchus alticola)
Foto: Haplochromis — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een zacht, kort pit of kriet, vaak bij het opvliegen; in de broedtijd een snelle, trillende reeks tonen.

Voor deze soort is nog geen opname met een geschikte Creative Commons-licentie beschikbaar.

Herkenning

17–18 cm, met een korte zwarte snavel en zwartachtige poten. De bovendelen zijn grijsbruin, de onderdelen wit. In het broedkleed zijn het voorhoofd en een streep boven het oog wit, met een zwarte band op de voorkruin en een roestig getinte achterkruin. Over de borst loopt één donkere, grijsbruine tot zwartachtige band van wisselende breedte. In het winterkleed zijn kop en borstband doffer en vager. De seksen zijn vrijwel gelijk; jonge vogels hebben lichte randen aan de veren van de bovendelen en een vage borstband.

Verwarrings­soorten

De falklandplevier Anarhynchus falklandicus heeft twee borstbanden en is in het gidsgebied een zeer zeldzame gast aan de kust. De Amerikaanse bontbekplevier Charadrius semipalmatus heeft een witte nekband, een snavel met oranje basis en oranje poten, en komt in het hooggebergte zelden voor. De diadeemplevier Phegornis mitchellii is kleiner en donkerder, met een lange, dunne snavel, een roodbruine nek en fijn gestreepte onderdelen, en leeft langs beken en in venen. De andesplevier Oreopholus ruficollis is groter, met een okerkleurige keel en een zwarte buikvlek, en leeft in droog grasland.

Leefgebied

Kale oevers van zoete en zoute meren, zoutvlakten, bofedales en natte, kort begraasde vlakten in de puna en op het altiplano, ruwweg tussen 3000 en 4800 m. Pikt insecten en hun larven, kleine kreeftachtigen en andere ongewervelden van de oever en de modder. Het nest is een ondiep kuiltje op de kale grond, vaak tussen kiezels of kort gras.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Peru in het hooggebergte van het midden en zuiden, onder meer bij het Junínmeer en het Titicacameer. In Bolivia op het altiplano in het westen. Vogels uit het hooggebergte bereiken in de zuidelijke winter zelden de kust van Peru. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noorden van Chili en het noordwesten van Argentinië.

Hoe en wanneer kijken

Zoek op de kale, zoute oevers van meren op het altiplano en langs bofedales; de vogels lopen vaak tussen flamingo's en strandlopers en vallen pas op als ze opvliegen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort leeft in een dunbevolkt gebied; uitdroging van meren en venen door mijnbouw, waterwinning en klimaatverandering kan de leefgebieden plaatselijk aantasten.

Wetenschappelijke naam

Anarhynchus alticola | (Berlepsch & Sztolcman, 1902)

Berlepsch & Sztolcman beschreef de soort in 1902 als AEgialitis alticola; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Anarhynchus werd in 1832 ingevoerd door Quoy & Gaimard. De geslachtsnaam komt van Grieks ana-, 'terug, omhoog', en rhunkhos, 'snavel', naar de opzij gebogen snavel van de typesoort, de scheefbekplevier. De soortnaam komt van Latijn altus, 'hoog', en -cola, 'bewoner', naar het leefgebied hoog in de Andes. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Ingapirca, Junín, Peru.