Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Punasaffraangors

Punasaffraangors | Sicalis lutea

Puna Yellow Finch | Chirigüe puneño | Canário-da-puna

De punasaffraangors is een helder gele saffraangors van de hoogvlakten van Zuid-Peru en West-Bolivia. Hij leeft vaak in groepen, die buiten de broedtijd tientallen tot honderden vogels kunnen tellen, op akkers en grasland van de puna. Van de saffraangorzen van het hooggebergte is dit de geelste.

Punasaffraangors (Sicalis lutea)
Foto: Giselle Mangini — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

In groepen klinkt een voortdurend getsjilp en getwitter. De zang is een korte, afwisselende reeks tsjilpende en zoemende tonen. De roep is een kort tsjip.

Luister: ZangXC74182

Opname: Joseph Tobias and Nathalie Seddon — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto

Herkenning

13–14 cm, met een korte, kegelvormige snavel. Het mannetje is grotendeels helder geel: kop, stuit en onderdelen zijn egaal geel, de mantel is geelolijf en nauwelijks gestreept. Vleugels en staart zijn donker, met gele randen aan de pennen. Het vrouwtje is doffer, met een olijfgrijzere bovenkant en een bleker gele onderkant. Jongen zijn valer, met lichte strepen op de rug.

Verwarrings­soorten

De grijsrugsaffraangors Sicalis uropygialis heeft een grijze rug en grijze wangen, met een contrasterend gele stuit. De groengele saffraangors Sicalis olivascens is olijfgroener en minder fel geel, en leeft meestal lager, in droog struweel en akkers. De grijsflanksaffraangors Sicalis raimondii heeft een grijzere rug en grijze flanken en leeft lager, op de westelijke hellingen. De graslandsaffraangors Sicalis luteola is van boven duidelijk gestreept.

Leefgebied

Puna-grasland, akkers en braakliggende velden, de omgeving van dorpen en boerderijen en de randen van bofedales, meestal tussen ongeveer 3500 en 4600 m. Zoekt in groepen op de grond naar zaden. Nestelt in holtes, onder meer in muren, rotsspleten en oevers.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Ontbreekt in Colombia en Ecuador en op de Galápagos. In Peru in de Andes van het zuiden, vooral rond het Titicacameer en in Puno, Arequipa, Moquegua en Tacna. In Bolivia op het altiplano van La Paz, Oruro en Potosí. Buiten het gidsgebied in Noord-Chili en Noordwest-Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek op akkers en grasland rond het Titicacameer en elders op het altiplano naar foeragerende groepen. Buiten de broedtijd zijn de groepen het grootst.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is op het altiplano plaatselijk algemeen en maakt gebruik van akkers en de omgeving van dorpen.

Wetenschappelijke naam

Sicalis lutea | (d'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye, 1837)

D'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye beschreef de soort in 1837 als Emberiza lutea; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Sicalis werd in 1828 ingevoerd door Boie. De geslachtsnaam komt van Grieks sikalis, een kleine vogel met een zwarte kop, mogelijk een grasmus van het geslacht Sylvia. De soortnaam komt van Latijn luteus, 'geel'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Oruro, Bolivia.