Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Puntstaarttiran
Puntstaarttiran | Culicivora caudacuta
Sharp-tailed Grass Tyrant | Tachurí coludo | Papa-moscas-do-campo
De puntstaarttiran is een heel kleine, gestreepte tiran van hoog, natuurlijk grasland in het cerrado en de savannen van Zuid-Amerika. De lange, smalle staart met spitse veerpunten is uniek onder de tirannen. In het gidsgebied komt hij alleen voor in de savannen van het oosten van Bolivia en zeer lokaal in het zuidoosten van Peru.
Geluid
Zachte, hoge, wat piepende roepjes, en een korte, zachte zang van zoemende tonen, vaak in paren of kleine groepjes.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
11 cm, waarvan bijna de helft staart, met een kleine, dunne snavel. De kruin is bruin met zwarte strepen, met een brede witte wenkbrauwstreep en een donkere oogstreep. De bovendelen zijn bruin met zwarte strepen. De staart is lang, getrapt en smal, met spitse, wat rafelige veerpunten. De keel en buik zijn wit, de borstzijden en flanken warm okerbruin. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De baardtiran Polystictus pectoralis heeft een kortere, gewone staart en een ongestreepte rug; het mannetje heeft een gespikkelde keel. De geelbuikdwergtiran Euscarthmus rufomarginatus heeft een ongestreepte bruine rug en een gele buik. Vrouwtjes van zaadeters zijn korter gestaart en hebben een dikke snavel.
Leefgebied
Hoog, natuurlijk grasland, campo en droge tot vochtige savanne met verspreide struikjes, in het laagland tot ongeveer 1000 m. Klimt langs grashalmen en vangt kleine insecten tussen het gras. Komt in paren of kleine groepjes voor, soms samen met zaadeters. Mijdt sterk begraasd en omgeploegd land. Het nest is een kommetje laag in het gras.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Bolivia in de savannen en het cerrado van het oostelijk laagland, in Beni en Santa Cruz. In Peru alleen bekend van de Pampas del Heath in Madre de Dios. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het cerrado van Brazilië, in Paraguay en plaatselijk in het noordoosten van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in hoog, onbegraasd grasland in het oosten van Santa Cruz, bijvoorbeeld in het gebied van Noel Kempff Mercado, en let op kleine vogels met lange spitse staartjes die tussen de halmen omhoog klimmen.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd volgens de huidige beoordeling, eerder als kwetsbaar beschouwd. De stand neemt af door de omzetting van grasland en cerrado in akkers en weiden en door branden.
Wetenschappelijke naam
Culicivora caudacuta | (Vieillot, 1818)
Vieillot beschreef de soort in 1818 als Muscicapa caudacuta; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Culicivora werd in 1827 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam komt van Latijn culex, 'mug', en -vorus, 'etend': 'muggeneter'. Van Latijn cauda, 'staart', en acutus, 'puntig': 'met puntige staart'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Paraguay.