Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Purperrugdoornsnavel

Purperrugdoornsnavel | Ramphomicron microrhynchum

Purple-backed Thornbill | Picoespina dorsipúrpura | Bico-de-espinho-de-dorso-roxo

De purperrugdoornsnavel is een kleine kolibrie met de kortste snavel van alle kolibries van het gidsgebied. Het mannetje heeft een glanzend paarse rug en een glinsterend groene keel. Met zijn korte snavel haalt hij vaak nectar uit gaatjes die berghoningkruipers Diglossa aan de voet van bloemen hebben gemaakt.

Purperrugdoornsnavel (Ramphomicron microrhynchum)
Foto: SIHYTA COL — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een zacht, droog tsik; in de vlucht een laag, bijna insectachtig gezoem van de vleugels.

Luister: ZangXC261765

Opname: Olaf Jahn — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

8–9 cm, met een zeer korte, rechte, zwarte snavel van ongeveer 5 mm. Het mannetje heeft glanzend violetpaarse bovendelen, een glinsterend goudgroene keel en donkergroene onderdelen. De staart is vrij lang, gevorkt en paarszwart. Het vrouwtje is groen van boven en wit tot lichtgeel van onder, dicht bezet met groene stippels, en heeft witte punten aan de buitenste staartveren. Jongen lijken op het vrouwtje.

Verwarrings­soorten

De zwartrugdoornsnavel Ramphomicron dorsale leeft alleen in de Sierra Nevada de Santa Marta en heeft een zwarte rug. De regenboogdoornsnavel Chalcostigma herrani is groter, met een roodbruine kruin, een smalle, veelkleurige keelstreep en witte staartpunten. De smaragdglansstaartkolibrie Metallura tyrianthina is groen van boven, met een langere snavel en een roodbruine tot koperkleurige staart. Het vrouwtje lijkt op dat van de koketkolibries Lophornis, maar die leven lager en hebben een lichte band over de stuit.

Leefgebied

De randen en open plekken van nevelwoud en hoger bergbos, dwergbos aan de boomgrens, struikrijk páramo en struweel, ruwweg tussen 1700 en 3600 m, meestal boven 2400 m. Zoekt nectar aan kleine bloemen, vaak zittend, en gebruikt gaatjes in bloemen met lange buizen; vangt ook kleine insecten. Zwerft met de bloei van planten.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in alle drie de cordilleras en in de Serranía del Perijá. In Ecuador op beide flanken van de Andes. In Peru langs de oostflank en plaatselijk in het noorden van de westflank. In Bolivia schaars, in het noordwesten. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in de Andes van Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Bij bloeiende struiken aan bosranden in het hoger bergbos, zoals rond Papallacta en Yanacocha in Ecuador. De vogels verschijnen vaak onverwacht bij bloemen en zijn na korte tijd weer verdwenen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied en verdraagt bosranden en struweel, maar komt plaatselijk en in wisselende aantallen voor.

Wetenschappelijke naam

Ramphomicron microrhynchum | (Boissonneau, 1840)

Boissonneau beschreef de soort in 1840 als Ornismya microrhyncha; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Ramphomicron werd in 1850 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam komt van Grieks rhamphos, 'snavel', en mikros, 'klein'. De soortnaam komt van Grieks mikros, 'klein', en rhunkhos, 'snavel': met kleine snavel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.