Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Zwartrugdoornsnavel

Zwartrugdoornsnavel | Ramphomicron dorsale

Black-backed Thornbill | Picoespina dorsinegro | Bico-de-espinho-de-dorso-preto

De zwartrugdoornsnavel is een kleine kolibrie met een zeer korte snavel, die alleen voorkomt in de Sierra Nevada de Santa Marta in het noorden van Colombia. Het mannetje is grotendeels zwart van boven. De soort leeft in het hoogste deel van het gebergte, in het páramo en aan de bovengrens van het bos.

Zwartrugdoornsnavel (Ramphomicron dorsale)
Foto: Jean-Paul Boerekamps — CC0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een zacht, droog tsik en korte, hoge tjilptonen; in de vlucht een laag, zoemend vleugelgeluid.

Luister: ZangXC165590

Opname: Andrew Spencer — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto

Herkenning

8–9 cm, met een zeer korte, rechte, zwarte snavel van nog geen centimeter. Het mannetje heeft zwartachtige bovendelen, een glinsterend olijfgroene tot goudgroene keel en donkere, bruinachtige onderdelen. De staart is lang voor een vogel van dit formaat, gevorkt en paarszwart. Het vrouwtje is bronsgroen van boven en wit van onder, met groene stippels, en heeft witte punten aan de buitenste staartveren. Jongen lijken op het vrouwtje.

Verwarrings­soorten

De purperrugdoornsnavel Ramphomicron microrhynchum komt niet in de Sierra Nevada de Santa Marta voor; het mannetje heeft een paarse rug. De smaragdglansstaartkolibrie Metallura tyrianthina leeft in hetzelfde gebergte, maar is groen, met een langere snavel en een roodbruin tot koperkleurige staart. De blauwbaardhelmkolibrie Oxypogon cyanolaemus leeft in het hoge páramo van hetzelfde gebergte, maar is groter, met een kuif en een witte baard met blauw in het midden.

Leefgebied

Struikrijk páramo, de randen van dwergbos en nevelwoud en struweel op open hellingen, ruwweg tussen 2000 en 4600 m, de meeste waarnemingen boven 3000 m. Zoekt nectar in lage struiken en bloeiende bomen, vaak zittend aan de bloem, en vangt kleine insecten. Trekt mogelijk met de bloei van planten langs de hellingen op en neer.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia alleen in de Sierra Nevada de Santa Marta. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In het hogere deel van de Sierra Nevada de Santa Marta, bijvoorbeeld langs de weg naar de San Lorenzo-kam boven Minca. Let op kleine kolibries bij bloeiende struiken aan de bosrand en in het páramo.

Staat van instandhouding

Gevoelig. Het verspreidingsgebied is klein en beperkt tot één gebergte. Branden, begrazing en ontbossing in het hooggebergte tasten het leefgebied aan, al ligt een groot deel binnen het nationale park.

Wetenschappelijke naam

Ramphomicron dorsale | Salvin & Godman, 1880

Salvin & Godman beschreef de soort in 1880 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Ramphomicron werd in 1850 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam komt van Grieks rhamphos, 'snavel', en mikros, 'klein'. De soortnaam komt van Latijn dorsalis, 'van de rug', naar de zwarte rug. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Sierra Nevada de Santa Marta, Colombia.