Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Sapphokomeetkolibrie

Sapphokomeetkolibrie | Sappho sparganurus

Red-tailed Comet | Colibrí cometa | Cometa-de-cauda-vermelha

De sapphokomeetkolibrie is een kolibrie van de droge dalen en hellingen van de Andes in Bolivia, waarvan het mannetje een lange, diep gevorkte staart heeft die koperrood glanst. In het gidsgebied is hij vrijwel tot Bolivia beperkt. De soort komt veel voor in tuinen, akkerranden en struweel rond dorpen en steden.

Sapphokomeetkolibrie (Sappho sparganurus)
Foto: Gabtomat — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Hoge, scherpe tsiet-tonen, ook een snel, piepend gekwetter bij achtervolgingen. In de vlucht maakt de staart soms een zacht ratelend geluid.

Luister: ZangXC895167

Opname: Franco Vushurovich — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

Mannetje 18–20 cm inclusief de staart, vrouwtje 12–14 cm; de snavel is kort, recht en zwart. Het mannetje is groen, met een glinsterend groene keel en een purperachtig glanzende rug. De lange, diep gevorkte staart glanst vuurrood tot koperkleurig, met zwarte banden en punten aan de veren. Het vrouwtje is groen van boven, met een witachtige, groen gestippelde keel, lichte, bruingele onderdelen en een kortere, eveneens roodachtige, gevorkte staart. Jongen lijken op het vrouwtje.

Verwarrings­soorten

De groenstaartkomeetkolibrie Lesbia nuna komt in de Boliviaanse Andes voor, maar is kleiner, met een smalle, groen glanzende staart en een veel kortere snavel. De bronsstaartkomeetkolibrie Polyonymus caroli leeft in Peru, buiten het verspreidingsgebied van de sapphokomeetkolibrie, en heeft een kortere, bronskleurige staart en een roze keel. De wigstaartbergnimf Oreotrochilus adela leeft in dezelfde streken, maar heeft een korte, wigvormige staart en een gebogen snavel.

Leefgebied

Droog struweel en open bos in de dalen tussen de bergketens, hellingen met cactussen en struiken, akkerranden, hagen, Polylepis-bosjes, oeverbos en tuinen in dorpen en steden, ruwweg tussen 1500 en 4000 m, meestal tussen 2500 en 3500 m. Bezoekt een grote verscheidenheid aan bloemen, ook van aangeplante struiken, en vangt kleine insecten. Het nest is een napje van plantenvezels, vaak onder een overhang of in een gebouw.

Verspreiding en trek

In Bolivia in de Andes en de droge dalen van La Paz en Cochabamba zuidwaarts tot Chuquisaca, Potosí en Tarija. In Peru alleen enkele meldingen in het uiterste zuidoosten, op de grens met Bolivia. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noordwesten van Argentinië en het noorden van Chili.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In tuinen, parken en droge dalen rond Cochabamba, Sucre en Tarija. Mannetjes zitten vaak op een uitstekende tak of draad bij bloeiende struiken; in tegenlicht is de rode kleur van de staart duidelijk.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort verdraagt een agrarisch en verstedelijkt landschap en heeft een groot verspreidingsgebied.

Wetenschappelijke naam

Sappho sparganurus | (Shaw, 1812)

Shaw beschreef de soort in 1812 als Trochilus sparganurus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Sappho werd in 1849 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam verwijst naar Sappho, een dichteres uit het oude Griekenland, van het eiland Lesbos. De soortnaam komt van Grieks sparganoō, 'inwikkelen' (vgl. sparganon, 'zwachtel'), en oura, 'staart', waarschijnlijk naar de gebandeerde staart. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bolivia.