Alle soorten › Spechtachtigen › Toekans › Reuzentoekan

Reuzentoekan | Ramphastos toco

Toco Toucan | Tucán toco | Tucanuçu

De reuzentoekan is de grootste toekan, met een enorme oranje snavel. Anders dan de meeste toekans is het een vogel van halfopen landschap: savanne met bosjes, droogbos, rivierbossen en zelfs dorpen. In het gidsgebied komt hij alleen in het laagland van Bolivia en het zuidoosten van Peru voor.

Reuzentoekan (Ramphastos toco)
Foto: Giles Laurent — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een diep, kwakend gegrom, vaak in reeksen herhaald, dat aan een kikker doet denken. Ook droge, ratelende geluiden en snavelgeklepper.

Luister: ZangXC1054733

Opname: Fabrício Grigolin — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

55–61 cm, waarvan een groot deel snavel. Het lichaam is zwart, met een witte keel en borst, soms met een gelige zweem, witte bovenstaartdekveren en rode onderstaartdekveren. De snavel is helder oranjegeel met een rode streep langs de bovenrand en een grote zwarte ovale vlek bij de punt. Rond het oog zit kale oranje huid, omringd door een blauwe ring. De seksen zijn gelijk; jonge vogels hebben een kortere, doffere snavel.

Verwarrings­soorten

De roodsnaveltoekan Ramphastos tucanus is kleiner, met een overwegend donkere snavel met een gele bovenrand. De groefsnaveltoekan Ramphastos vitellinus is kleiner, met een zwarte snavel en een oranjegele keel. Beide leven vooral in gesloten bos. Arassari's zoals de bruinoorarassari Pteroglossus castanotis zijn veel kleiner en slanker, met gele onderdelen met een rode band.

Leefgebied

Savannen met bosjes en galerijbos, cerrado, halfbladverliezend droogbos, rivierbossen, bosranden en plantages, en tuinen in dorpen en steden; vooral in het laagland. Eet vooral vruchten, maar ook insecten en eieren en jongen van andere vogels. Broedt in een boomholte of een holte in een termietenheuvel.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Bolivia verspreid in het laagland van de Beni, Santa Cruz en het zuidoosten, plaatselijk tot in de voetheuvels. In Peru alleen in het zuidoosten, vooral in de savannen van de Pampas del Heath in Madre de Dios. Komt niet voor in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in een groot deel van Brazilië, in Paraguay, het noordoosten van Argentinië en plaatselijk in de Guyana's.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In de omgeving van Santa Cruz de la Sierra en in de bosjes en galerijbossen van de Beni-savanne, waar de vogels in een golvende vlucht van bosje naar bosje vliegen en goed zichtbaar op kale takken zitten.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Plaatselijk bejaagd en gevangen voor de handel, maar de soort past zich goed aan aan een door mensen veranderd landschap.

Wetenschappelijke naam

Ramphastos toco | Müller, 1776

Müller beschreef de soort in 1776 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Ramphastos werd in 1758 ingevoerd door Linnaeus. De geslachtsnaam komt van Grieks rhamphēstēs, 'gesnuit, met grote snavel', van rhamphē, 'snavel'. De soortnaam toco gaat terug op de Guaraní-namen tucá of tucán voor een toekan, via de 'Toco' van d'Aubenton en Buffon. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.