Alle soorten › Spechtachtigen › Toekanbaardvogels › Toekanbaardvogel
Toekanbaardvogel | Semnornis ramphastinus
Toucan Barbet | Barbudo tucán | Capitão-tucano
De toekanbaardvogel is een van de twee soorten van de familie Semnornithidae en komt alleen voor in de nevelwouden op de Pacifische flank van de Andes in Colombia en Ecuador. Hij heeft een dikke, korte snavel en een veelkleurig verenkleed van grijsblauw, rood, geel en olijfbruin. Paren zingen in duet en broeden vaak met hulp van eerdere jongen.
Geluid
Een luid, resonerend, toeterend kwonk-kwonk-kwonk, door paren of groepjes langdurig in duet gezongen, waarbij de partners elkaar zo snel afwisselen dat het als één reeks klinkt. Daarnaast klepperende geluiden met de snavel.
Opname: José María Loaiza B. — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
20 cm, gedrongen, met een zware, korte, lichtgrijze tot hoornkleurige snavel met een donkere punt en een donkere band. Kruin en masker rond het oog zijn zwart, met een witte streep achter het oog; het oog is rood. Wangen, keel en borst zijn grijsblauw, het midden van borst en buik rood, de flanken en de onderbuik geel. De rug is olijfbruin, de stuit geel, vleugels en staart zijn leigrijs. Het mannetje heeft een kort zwart plukje veren in de nek, dat het vrouwtje mist. Jongen zijn doffer.
Verwarringssoorten
De zwartkruinbergtoekan Andigena laminirostris leeft in dezelfde bossen en heeft ook een grijsblauwe onderzijde en gele flanken, maar is ruim twee keer zo lang, met een lange zwart-rode snavel en een gele plaat aan de bovensnavel. De roodkopbaardvogel Eubucco bourcierii is kleiner en groener, met een slanke, lichte snavel; het mannetje heeft een rode kop, het vrouwtje een blauwgrijs gezicht.
Leefgebied
Vochtig bergbos, nevelwoud en bosranden, ook oud secundair bos en halfopen terrein met verspreide bomen, ruwweg tussen 1000 en 2400 m, meestal boven 1400 m. Eet vooral vruchten, daarnaast insecten en andere ongewervelden. Broedt in een zelf uitgehakte holte in zacht, dood hout; jongen van eerdere broedsels helpen vaak bij het voeren.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia op de westflank van de Westelijke Cordillera in het zuidwesten (ondersoort caucae). In Ecuador op de westflank van de Andes, zuidwaarts tot ongeveer het midden van het land. Ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. De soort komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
In de omgeving van Mindo en Tandayapa in Ecuador; daar bezoeken vogels voederplaatsen met bananen bij lodges en reservaten. Het duet is ver te horen en verraadt groepjes in het bladerdak.
Staat van instandhouding
Gevoelig. Het leefgebied is klein en wordt bedreigd door ontbossing voor landbouw en veeteelt; de soort wordt bovendien gevangen voor de kooivogelhandel.
Wetenschappelijke naam
Semnornis ramphastinus | (Jardine, 1855)
Jardine beschreef de soort in 1855 als Tetragonops ramphastinus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Semnornis werd in 1900 ingevoerd door Richmond. De geslachtsnaam komt van Grieks semnos, 'statig, verheven', en ornis, 'vogel'; Richmond gaf hem in 1899 als vervanging voor het al bezette Tetragonops. De soortnaam verwijst naar het toekangeslacht Ramphastos, met Latijn -inus, 'gelijkend op', naar de toekanachtige snavel en kleuren. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Tussen Quito en Cayambe, Ecuador.