Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Rode stekelstaart

Rode stekelstaart | Synallaxis rutilans

Ruddy Spinetail | Pijuí rojizo | João-teneném-castanho

De rode stekelstaart is een donker roodbruine stekelstaart met een zwarte keel en een zwartachtige staart, die in de ondergroei van Amazone-regenwoud leeft. Hij komt voor in het laagland ten oosten van de Andes, van Colombia tot Bolivia. Zijn tweedelige roep wordt vrijwel onafgebroken herhaald.

Rode stekelstaart (Synallaxis rutilans)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een tweedelige roep, waarvan de tweede toon lager is, zoals kie-kwah, die vrijwel onafgebroken wordt herhaald.

Luister: ZangXC830314

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14–15 cm, met een getrapte, leikleurig zwartachtige staart. Gezicht en borst zijn helder roodbruin tot kastanjebruin, de teugels zwartachtig gevlekt en de keel zwart. De buik is donker olijfbruin. Vrouwtjes zijn iets lichter, met meer olijfkleurige zweem. Jonge vogels zijn doffer en minder roodbruin, met een grijze keel en vage strepen op de onderdelen.

Verwarrings­soorten

De bruinkeelstekelstaart Synallaxis cherriei heeft een kastanjebruine keel zonder zwart en een grijze buik, en leeft vooral in de voetheuvels. De cayennestekelstaart Synallaxis gujanensis is lichter, met een roodbruine staart en lichte onderdelen, en leeft in open, struikrijk terrein langs rivieren. De witkeelstekelstaart Synallaxis albigularis heeft een witte keel en een donkergrijze borst en leeft in struikgewas langs rivieren. Cabanis' stekelstaart Synallaxis cabanisi heeft een roodbruine staart en olijfbruine onderdelen.

Leefgebied

Ondergroei van regenwoud op terra firme, ook in andere groenblijvende laaglandbossen, vaak bij boomvallen, aan bosranden en in lianen; meestal onder 1000 m. Leeft in paren, soms in gemengde groepen, en pikt geleedpotigen van bladeren, twijgen, hangende dode bladeren en uit het strooisel. Het nest is een bol van takjes met een horizontale ingangsbuis; het legsel bestaat uit drie tot vier eieren.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het laagland ten oosten van de Andes, van Meta zuidwaarts en oostwaarts tot Vichada en Guainía. In Ecuador in het Amazonelaagland, schaars en plaatselijk. In Peru in het Amazonelaagland over het hele oosten. In Bolivia in het noorden en oosten (Pando, Beni, La Paz en Santa Cruz). Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's en Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in de ondergroei van terra-firmebos naar de herhaalde tweedelige roep, bijvoorbeeld langs paden bij lodges in het laagland van Zuidoost-Peru. De vogel blijft meestal in dichte begroeiing laag boven de grond.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is zeer groot; de stand neemt vermoedelijk af door ontbossing. De soort komt in veel beschermde gebieden voor.

Wetenschappelijke naam

Synallaxis rutilans | Temminck, 1823

Temminck beschreef de soort in 1823 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Synallaxis werd in 1818 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks sunallaxis, 'uitwisseling'. De soortnaam komt van Latijn rutilans, 'roodachtig, gloeiend rood'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cametá, Rio Tocantins, Pará, Brazilië.