Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse gorzen › Roestbuikstruikgors

Roestbuikstruikgors | Atlapetes nationi

Rusty-bellied Brushfinch | Atlapetes ventrirrufo | Tico-tico-de-barriga-ferrugínea

De roestbuikstruikgors is een grote, grijze struikgors met een kaneelkleurige buik uit het droge struweel op de westflank van de Andes in Midden- en Zuid-Peru. Hij komt alleen in Peru voor. Paren en familiegroepjes zoeken hun voedsel op of vlak boven de grond.

Roestbuikstruikgors (Atlapetes nationi)
Foto: David F. Belmonte — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is weinig beschreven. Roepjes zijn een hard, vol tsji en een hoog ti; opgewonden paren duetteren met snel, eenvoudig gekwetter.

Luister: RoepXC151161

Opname: Herman van Oosten — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto

Herkenning

17–19 cm, groot en zwaar voor een struikgors. De nominaatvorm heeft een zwart voorhoofd, een donker olijfkleurige kruin en een zwart gezicht met een brede witte onderwang. De bovendelen zijn loodgrijs, de keel is wit, de borstband grijs en de rest van de onderdelen kaneel- tot okerkleurig. De zuidelijke vorm brunneiceps is bleker, met olijfgrijze bovendelen, een vage borstband en een geelbruine tot donker okerkleurige keel en onderdelen, soms met witte spikkels op kruin en gezicht. De seksen zijn gelijk. Jongen zijn bruiner van boven en hebben geelbruin gestreepte onderdelen.

Verwarrings­soorten

De apurímacstruikgors Atlapetes forbesi leeft verder naar het oosten en heeft een roodbruine kop en grijze onderdelen zonder kaneel. De zwartbrilstruikgors Atlapetes melanopsis in het Mantarodal heeft een oranjebruine kop met een grote zwarte vlek rond het oog. De roodkraaggors Zonotrichia capensis is kleiner, met een gestreepte rug en een roodbruine halsband. De punasierragors Phrygilus punensis heeft een grijze kap en olijfgele onderdelen en leeft meer in open terrein.

Leefgebied

Droog bergstruweel, struikrijke ravijnen, heggen langs akkers en kleine bosjes op de westflank van de Andes, tussen ongeveer 2100 en 4000 m. Zoekt op of vlak boven de grond in de vegetatie naar insecten en zaden, meestal in paren of kleine familiegroepjes.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Alleen in Peru, op de westflank van de Andes. De nominaatvorm in het departement Lima; brunneiceps van het zuiden van Lima zuidwaarts tot in Arequipa. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in de struikrijke dalen boven Lima, zoals het dal van Santa Eulalia, in de vroege ochtend; paren verraden zich door hun harde roepjes en scharrelen vaak onder struiken langs de weg.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De stand gaat vermoedelijk achteruit, maar er zijn geen directe bedreigingen bekend. Vrij algemeen in Midden-Peru, schaarser verder naar het zuiden.

Wetenschappelijke naam

Atlapetes nationi | (Sclater, 1881)

Sclater beschreef de soort in 1881 als Buarremon nationi; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Atlapetes werd in 1831 ingevoerd door Wagler. De geslachtsnaam komt van Grieks: de mythische titaan Atlas en petēs, 'vlieger'. De soortnaam eert William Nation, die het typeexemplaar leverde; hij verzamelde vogels in Peru. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit westelijke Andes boven Lima, Peru.