Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Roestkruinmeesstekelstaart

Roestkruinmeesstekelstaart | Leptasthenura pileata

Rusty-crowned Tit-Spinetail | Tijeral coronado | Grimpeirinho-de-coroa-ferrugínea

De roestkruinmeesstekelstaart is een kleine meesstekelstaart met een roestbruine kruin en een wit gestreepte rug, die alleen in de Andes van West-Peru voorkomt. Hij leeft in droog bergstruweel en in restanten van Polylepis-bos. Er worden drie ondersoorten onderscheiden.

Roestkruinmeesstekelstaart (Leptasthenura pileata)
Foto: Nick Athanas — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een triller van ongeveer twee seconden die iets luider en sneller wordt en om de drie tot zes seconden wordt herhaald. Roepen zijn een kort tsak en een scherp, hoog tsjit.

Luister: ZangXC387839

Opname: Dries Van de Loock — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

15–16 cm, klein en slank, met een korte snavel en een lange, getrapte staart. De kruin is roestbruin met smalle witte streepjes, het gezicht grijs met een vage witte wenkbrauwstreep. De rug is zwartachtig met witte strepen, de onderdelen zijn grijsbruin. In het noorden (cajabambae) heeft de kruin zwarte streepjes; in het zuiden (latistriata) zijn de rugstrepen breder en scherper, de onderdelen donkerder grijs en de borst sterker gestreept. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De gestreepte meesstekelstaart Leptasthenura striata leeft deels in dezelfde streken, maar heeft een zwarte kruin met roestbruine strepen (in Ancash en Lima een kaneelkleurige kruin), een witachtige keel en lichtere, grijze onderdelen. De andesmeesstekelstaart Leptasthenura andicola heeft een duidelijke witte wenkbrauwstreep en een zwaar gestreepte onderzijde. De witbrauwmeesstekelstaart Leptasthenura xenothorax heeft een brede witte wenkbrauwstreep en leeft alleen in Apurímac en Cusco.

Leefgebied

Droog bergstruweel en restanten van bos, vooral met Polylepis, meestal tussen 2900 en 4200 m, plaatselijk tot 2000 m. Zoekt in paren of kleine groepen, vaak in gemengde groepen, in struiken en lage bomen naar insecten en andere geleedpotigen. Over de broedbiologie is niets bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Endemisch voor Peru: op de westhelling van de Andes en in de dalen tussen de ketens, van Cajamarca zuidwaarts via Ancash, Lima en Junín tot Huancavelica, Ayacucho en Arequipa. Uit Colombia, Ecuador, Bolivia en de Galápagos niet bekend.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In het dal van de Santa Eulalia boven Lima, rond San Pedro de Casta, leeft de soort in struweel en Polylepis langs de weg; luister naar de aanzwellende triller.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is vrij algemeen, de stand geldt als stabiel en er zijn geen directe bedreigingen bekend.

Wetenschappelijke naam

Leptasthenura pileata | Sclater, 1881

Sclater beschreef de soort in 1881 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Leptasthenura werd in 1853 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam combineert Grieks leptos, 'dun', asthenēs, 'zwak', en oura, 'staart'. De soortnaam pileata komt van Latijn pileatus, 'met een kap', naar de roestkleurige kruin. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Andes boven Lima, Peru.