Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Staartmeesstekelstaart
Staartmeesstekelstaart | Leptasthenura aegithaloides
Plain-mantled Tit-Spinetail | Tijeral colinegro | Grimpeirinho-de-manto-liso
De staartmeesstekelstaart is een kleine meesstekelstaart met een gestreepte kruin en een effen, ongestreepte mantel, verspreid van het zuiden van Peru tot Vuurland. In het gidsgebied leven twee vormen: een grijze vorm van de kustwoestijn en een geelbruine vorm van de altiplano, die soms als aparte soort wordt beschouwd. De vormen verschillen ook in zang.
Geluid
Elke vorm heeft eigen geluiden. Bij de kustvorm is de zang een snelle, hoge, dalende triller; bij de vorm van de altiplano een zoemende, dalende triller. De roep is een kort, hoog tsip.
Opname: Cristian Pinto Fernandez — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
15–17 cm, klein en slank, met een korte snavel en een lange, getrapte staart met uitstekende middelste pennen, waardoor de staart gevorkt lijkt. De kruin is donker met lichte strepen, met een witte tot lichte wenkbrauwstreep; de mantel is effen grijsbruin en de keel witachtig. De vorm van de altiplano (berlepschi) is groter, met een kaneelkleurige kruin en geheel geelbruine onderdelen; de kustvorm (grisescens) is bleker, met een grijze rug en grijze onderdelen. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De gestreepte meesstekelstaart Leptasthenura striata heeft een duidelijk gestreepte rug. De andesmeesstekelstaart Leptasthenura andicola is ook op de onderzijde zwaar gestreept. De bruinkapmeesstekelstaart Leptasthenura fuliginiceps van Bolivia heeft een effen bruine kruin en roodbruine vleugels en staart.
Leefgebied
Aan de kust droog struweel, lomas, oases, akkers en parken, tot ongeveer 2000 m; op de altiplano punagrasland en struweel tussen 3500 en 4300 m. Zoekt in paren of familiegroepjes, buiten de broedtijd ook in groepen en gemengde groepen, naar geleedpotigen op bladeren en twijgen. Het nest is een kom in een holte, zoals een spechtengat, een cactus, een rotsspleet of een gebouw.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Peru: de kustvorm aan de kust en in de oases van Arequipa zuidwaarts, de vorm van de altiplano in de Andes van Arequipa, Moquegua, Tacna en Puno. Bolivia: op de altiplano in het westen, van La Paz en Oruro tot Potosí. Buiten het gidsgebied in Chili en Argentinië, zuidwaarts tot Vuurland.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek aan de kust van Zuid-Peru in struiken bij oases en in de lomas, en op de altiplano in struikrijk punagrasland. De vogels bewegen zich door de toppen van de struiken.
Staat van instandhouding
Niet geëvalueerd in deze brede afbakening van de soort. De vormen zijn wijdverbreid, verdragen een zekere aantasting van hun leefgebied en de stand geldt als stabiel.
Wetenschappelijke naam
Leptasthenura aegithaloides | (Kittlitz, 1830)
Kittlitz beschreef de soort in 1830 als Synnalaxis Aegithaloides; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Leptasthenura werd in 1853 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam combineert Grieks leptos, 'dun', asthenēs, 'zwak', en oura, 'staart'. De soortnaam aegithaloides betekent 'lijkend op Aegithalos', het geslacht van de staartmees. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Valparaíso, Chili.