Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Witbrauwmeesstekelstaart

Witbrauwmeesstekelstaart | Leptasthenura xenothorax

White-browed Tit-Spinetail | Tijeral cejiblanco | Grimpeirinho-de-sobrancelha-branca

De witbrauwmeesstekelstaart is een meesstekelstaart met een felle roestbruine kruin en een brede witte wenkbrauwstreep, die alleen in hooggelegen Polylepis-bos in het zuiden van Peru leeft. Hij is van een beperkt aantal plaatsen in Cusco en Apurímac bekend. Door de aantasting van dit bos geldt hij als gevoelig.

Witbrauwmeesstekelstaart (Leptasthenura xenothorax)
Foto: Nick Athanas — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Zingt veel, ook tijdens het foerageren. De zang is een snelle, dalende triller; de contactroep is een korte, scherpe toon.

Luister: RoepXC47660

Opname: Niels Krabbe — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto

Herkenning

16–18 cm, klein en slank, met een korte snavel en een lange staart; de pennen hebben kale schachtpunten, wat de staart een stekelige rand geeft. De kruin is fel roestbruin, met een brede witte wenkbrauwstreep die smal zwart is afgezet. De bovendelen zijn grijsbruin met witte strepen. Keel en bovenborst zijn witachtig met zwarte vlekken, de rest van de onderdelen grijs. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De andesmeesstekelstaart Leptasthenura andicola heeft een gestreepte kruin en een zwaar gestreepte onderzijde. De taankleurige meesstekelstaart Sylviorthorhynchus yanacensis leeft in hetzelfde Polylepis-bos, maar is egaal kaneelkleurig, zonder strepen of vlekken. De roestkruinmeesstekelstaart Leptasthenura pileata heeft slechts een vage wenkbrauwstreep en leeft verder naar het westen en noorden.

Leefgebied

Vooral Polylepis-bos, soms bergstruweel, tussen 3700 en 4550 m, het meest in het lagere deel daarvan. Heeft een voorkeur voor grotere stukken oud bos, maar foerageert ook in kleine bosjes. Zoekt in paren of familiegroepjes, vaak in gemengde groepen, acrobatisch in het dichte gebladerte aan de buitenste takken naar geleedpotigen. Het enige beschreven nest was een kom van mos, korstmos en schorsvezels in een boomholte, met twee eieren.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Endemisch voor Peru: alleen bekend van enkele plaatsen in de Andes van Cusco en Apurímac, onder meer in de Cordillera Vilcanota en de Cordillera Urubamba. Uit Colombia, Ecuador, Bolivia en de Galápagos niet bekend.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

De Polylepis-bosjes bij Abra Málaga, boven het dal van de Urubamba, zijn de bekendste plek; de vogels foerageren daar vaak in gemengde groepen met andere Polylepis-soorten.

Staat van instandhouding

Gevoelig; eerder gold de soort als bedreigd. Het leefgebied is klein en versnipperd, en begrazing en vuur tasten het Polylepis-bos aan, een van de meest bedreigde bostypen ter wereld. Op enkele plaatsen in de Cordillera Vilcanota wordt het bos met de plaatselijke gemeenschappen hersteld.

Wetenschappelijke naam

Leptasthenura xenothorax | Chapman, 1921

Chapman beschreef de soort in 1921 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Leptasthenura werd in 1853 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam combineert Grieks leptos, 'dun', asthenēs, 'zwak', en oura, 'staart'. De soortnaam xenothorax combineert Grieks xenos, 'vreemd, afwijkend', en thōrax, 'borst': 'met afwijkende borst'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Torontoy, Cusco, Peru.