Alle soorten › Zangvogels › Vireo's › Roestkruinvireo
Roestkruinvireo | Hylophilus poicilotis
Rufous-crowned Greenlet | Verdillo coronado | Verdinho-coroado
De roestkruinvireo is een kleine vireo met een kastanjebruine kruin uit het zuidoosten van Brazilië, Paraguay en het noordoosten van Argentinië. Voor Bolivia zijn er enkele meldingen, maar die zijn niet bevestigd. De soort werd lang samengevoegd met de grijsoogvireo; Boliviaanse vogels uit deze groep behoren mogelijk tot de in 2026 beschreven Hylophilus moxensis.
Geluid
Een snelle, hoge reeks tonen, met veel variatie tussen gebieden. Groepen houden contact met korte roepjes als tsjek of tsji-tsjek.
Opname: Augusto Matheus dos Santos — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
12–13 cm, met een spitse snavel. Voorhoofd en kruin zijn kastanjebruin, de oorstreek is grijszwart gevlekt. Nek, bovenrug en schouders zijn olijfgroen, onderrug en stuit helderder groen. De vleugels zijn grijszwart met groene randen, de staart is grijsgroen. De onderdelen gaan van lichtgrijs op de keel over in geelachtig op de borst en helderder geel op flanken en buik. Het oog is donker roodbruin, de ondersnavel grijs tot roze. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn olijfkleuriger op de rug en geler onder.
Verwarringssoorten
De grijsoogvireo Hylophilus amaurocephalus heeft een grijs oog, grijsbruine bovendelen en bruinachtig grijze onderdelen. Hylophilus moxensis uit de Beni heeft een effen lichtgrijze oorstreek zonder zwarte vlek. De grijskopvireo Hylophilus pectoralis heeft een grijze kop zonder roodbruin en een gele borstband.
Leefgebied
Vochtig bos, bosranden, open bos, struweel en oud secundair bos, van zeeniveau tot ongeveer 1800 m. Foerageert in de middelste en hogere lagen, vaak met gemengde groepen, en zoekt insecten tussen het blad. Het nest is een hangend kommetje in een takvork.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Bolivia: alleen onbevestigde meldingen; de soort is daar niet met zekerheid vastgesteld. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuidoosten van Brazilië, het oosten van Paraguay en Misiones in Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Binnen het gidsgebied is de soort niet met zekerheid vastgesteld. Leg een vireo met kastanjebruine kruin in het oosten van Bolivia vast met foto's en geluidsopnamen, en let op oogkleur en oorstreek.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied en komt ook voor in secundair bos.
Wetenschappelijke naam
Hylophilus poicilotis | Temminck, 1822
Temminck beschreef de soort in 1822 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Hylophilus voerde hij in datzelfde werk in. De geslachtsnaam komt van Grieks hulē, 'bos', en philos, 'liefhebbend': 'bosliefhebber'. De soortnaam komt van Grieks poikilos, 'bont, gevlekt', en ous, ōtos, 'oor': naar de gevlekte oorstreek. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Ipanema, São Paulo, Brazilië.