Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Roestnekdikbekje
Roestnekdikbekje | Sporophila collaris
Rusty-collared Seedeater | Corbatita dominó | Coleiro-do-brejo
Het roestnekdikbekje is een dikbekje van moerassen en natte graslanden in het zuidoosten van Zuid-Amerika, dat in het gidsgebied alleen in het oostelijke laagland van Bolivia voorkomt. Het mannetje heeft een zwarte kop, een witte keel, een zwarte borstband en een kaneelkleurige halsband. Het leeft vrijwel altijd dicht bij water, in hoog gras en biezen.
Geluid
De zang is een gevarieerde, vrij lange reeks heldere, tjilpende en fluitende tonen, vaak vanaf een uitstekende stengel. De roep is een zacht tsjie.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
11–12 cm, met een korte, dikke, zwartachtige snavel; voor een dikbekje vrij groot en langstaartig. Het mannetje heeft een zwarte kruin en wangen met een kleine witte vlek onder het oog, een witte keel, een zwarte borstband en een kaneelbruine halsband die over de nek doorloopt. De rug is zwartachtig tot grijzig, de stuit kaneelkleurig, de onderdelen warm kaneel- tot okerbruin. De vleugels zijn zwart met een witte spiegel en lichte vleugelstrepen. Het vrouwtje is olijfbruin, van onderen lichter okerkleurig, met twee duidelijke okerkleurige vleugelstrepen. Jonge mannetjes lijken op het vrouwtje.
Verwarringssoorten
Het witbaarddikbekje Sporophila caerulescens heeft grijze bovendelen, een zwarte keel met een witte baardstreep en mist de kaneelkleurige halsband. Het zwart-wit-dikbekje Sporophila luctuosa is zwart en wit, zonder kaneel. Mannetjes van het roodbuikdikbekje Sporophila castaneiventris en het okerbuikdikbekje Sporophila hypoxantha zijn kleiner, met grijze bovendelen en zonder zwarte kop en borstband. Het vrouwtje onderscheidt zich van andere Sporophila-vrouwtjes door de duidelijke okerkleurige vleugelstrepen en de grotere maat.
Leefgebied
Hoog gras, biezen en ruigte langs moerassen, rivieren, lagunes en overstroomde graslanden in het laagland, tot ruwweg 500 m. Eet vooral zaden van grassen en biezen, die het van de aren plukt, daarnaast insecten. Het nest is een klein open komnest laag in de vegetatie, boven of bij water.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Bolivia in het oostelijke laagland, vooral in de savannen en moerassen van Beni en Santa Cruz, met losse meldingen in het noorden van La Paz en in Tarija. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het oosten en zuiden van Brazilië, in Paraguay, Uruguay en het noorden van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in de Beni-savanne en rond moerassen in Santa Cruz langs randen van hoog gras en biezen bij open water. Mannetjes zingen vanaf een uitstekende stengel, vooral in het regenseizoen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is groot en de soort is plaatselijk vrij algemeen. Drooglegging van moerassen en de vangst voor de kooivogelhandel kunnen plaatselijk een rol spelen.
Wetenschappelijke naam
Sporophila collaris | (Boddaert, 1783)
Boddaert beschreef de soort in 1783 als Loxia collaris; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Sporophila werd in 1844 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Grieks sporos, 'zaad', en philos, 'houdend van'. De soortnaam komt van Latijn collaris, 'van de hals', naar de halsband. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Rio de Janeiro, Brazilië.