Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Witbandtangare

Witbandtangare | Neothraupis fasciata

Shrike-like Tanager | Tangara bandeada | Cigarra-do-campo

De witbandtangare is een grijze tangare met een zwart masker van de cerrado van Centraal-Zuid-Amerika, die in het gidsgebied alleen in het oosten van Bolivia voorkomt. Ze zit rechtop op een uitkijkpost, wat haar het uiterlijk van een klauwier geeft, en leeft in familiegroepen die vaak de kern vormen van gemengde groepen in open savannebos.

Witbandtangare (Neothraupis fasciata)
Foto: Francisco V. Bezerra Neto — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Roept een scherp, metaalachtig tsjik. De zang is een luide, heldere reeks fluittonen en ratelende tonen, vaak in duet of door de hele groep bij dageraad.

Luister: ZangXC604130

Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

16 cm, met een vrij dikke, iets gehaakte grijze snavel. Het mannetje is grijs van boven, met een zwart masker van de snavel door het oog tot op de oorstreek en een witte keel. De onderdelen zijn lichtgrijs tot vuilwit. De vleugels zijn zwartachtig met een smalle witte band over de kleine dekveren; de staart is donkergrijs. Het vrouwtje is bruiner grijs, met een bruinzwart masker. Jonge vogels zijn bruiner en hebben een onduidelijk masker.

Verwarrings­soorten

De sluiertangare Schistochlamys melanopis is grijs met een zwart gezicht én een zwarte keel en mist de witte vleugelband. De witstuittangare Cypsnagra hirundinacea heeft een zwarte bovenkant, een witte stuit en vleugelvlek en een roestkleurige keel.

Leefgebied

Open en dicht cerrado, struikrijk savannegrasland en savannebos op zandige of rotsige plateaus, in het gidsgebied op ongeveer 200 tot 1000 m. Zoekt in groepjes van drie tot zes vogels in struiken en lage bomen naar insecten en eet ook vruchten; andere vogels sluiten zich vaak bij de groep aan. Het nest is een open kom in een struik; jongen worden ook door helpers uit eerdere broedsels gevoerd.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Komt niet voor in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. In Bolivia alleen in de cerrado van het oosten, in het oosten van Santa Cruz, zoals op het plateau van Huanchaca. Buiten het gidsgebied in centraal Brazilië en het noordoosten van Paraguay.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-11-01 – 2026-10-31), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in cerrado op het plateau van Huanchaca in Nationaal Park Noel Kempff Mercado; de groepjes zitten vaak op de top van een struik of laag boompje en verraden zich in de vroege ochtend door de luide zang.

Staat van instandhouding

Gevoelig (NT). Het leefgebied in de cerrado neemt elders snel af door omzetting in akkers en weiland en door branden; in Bolivia ligt een deel van het gebied in een beschermd park.

Wetenschappelijke naam

Neothraupis fasciata | (Lichtenstein, 1823)

Lichtenstein beschreef de soort in 1823 als T[anagra] fasciata; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Neothraupis werd in 1936 ingevoerd door Hellmayr. De geslachtsnaam komt van Grieks neos, 'nieuw', en thraupis, een niet nader bekend klein vogeltje bij Aristoteles, de basis van Thraupis. De soortnaam komt van Latijn fasciatus, 'gebandeerd', naar de witte vleugelband. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit São Paulo, Brazilië.