Alle soorten › Zangvogels › Troepialen › Roestrugoropendola
Roestrugoropendola | Psarocolius angustifrons
Russet-backed Oropendola | Oropéndola dorsirrojiza | Japu-pardo
De roestrugoropendola is de meest verbreide oropendola van de oostflank van de Andes en het westelijke Amazonegebied. Hij broedt in kolonies van lange, hangende buidelnesten aan vrijstaande bomen langs rivieren en bosranden. De soort varieert sterk: vogels van de voetheuvels en hellingen hebben een lichte snavel en een geel voorhoofd, die van het laagland een donkere snavel.
Geluid
Bij de balts maakt het mannetje een diepe buiging met geheven vleugels en laat een luid, vloeiend en klokkend geluid horen, ongeveer ka-tsjok-ka-woe. De roep is een hard kak of tsjak; vliegende groepen roepen veel.
Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
35–47 cm; het mannetje is veel groter dan het vrouwtje. Het kleed is grotendeels olijfbruin, op de rug en de stuit warmer roestbruin. De staart is geel met donkere middelste veren, zodat in vlucht vooral de gele zijkanten opvallen. Bij de vogels van de hellingen is de snavel geelachtig tot hoornkleurig en het voorhoofd geel; bij de laaglandvogels in het oosten van Colombia en Ecuador en het noordoosten van Peru is de snavel zwartachtig. Het oog is donker. Jongen zijn doffer.
Verwarringssoorten
De groensnaveloropendola Psarocolius atrovirens, op de oostflank in Peru en Bolivia, is donkerder olijfgroen, zonder roestbruine rug. De groene oropendola Psarocolius viridis is helderder olijfgroen, met een lichte snavel met een oranjerode punt en een lichtblauw oog. De olijforopendola Psarocolius bifasciatus is groter, met een olijfgele kop en borst, een kastanjebruine rug en een zwarte snavel met een oranje punt. De kuiforopendola Psarocolius decumanus is zwart, met een ivoorkleurige snavel.
Leefgebied
Bosranden, rivieroevers, secundair bos, várzea en halfopen land met verspreide hoge bomen, ook koffie- en cacaoaanplant, van het laagland tot ongeveer 2000 m, plaatselijk hoger. Eet vruchten, nectar, insecten en andere ongewervelden, meestal in het bladerdak en de middenlaag. Broedt in kolonies; de nesten zijn tot ruim een meter lange, geweven buidels aan de uiteinden van de takken van een vrijstaande boom.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia op de hellingen van de Andes en in het Amazonische laagland in het oosten van het land. In Ecuador in het oostelijke laagland en op de oostflank, met een kleine, geïsoleerde stand op de westflank. In Peru in het Amazonische laagland en op de oostflank over de hele lengte van het land. In Bolivia op de oostflank en in het aangrenzende laagland. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela en het westen van Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Let op kolonies hangende nesten in vrijstaande bomen langs wegen in de voetheuvels en langs rivieren. In de ochtend vliegen groepen luid roepend tussen de kolonie en de voedselbomen.
Staat van instandhouding
Niet geëvalueerd in deze afbakening. De soort heeft een grote verspreiding, is plaatselijk algemeen en verdraagt bosranden en halfopen cultuurland goed.
Wetenschappelijke naam
Psarocolius angustifrons | (Spix, 1824)
Spix beschreef de soort in 1824 als Cassicus angustifrons; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Psarocolius werd in 1827 ingevoerd door Wagler. De geslachtsnaam combineert Grieks psar, 'spreeuw', met koloios, 'kauw'. De soortnaam komt van Latijn angustus, 'smal', en frons, 'voorhoofd'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit São Paulo de Olivença, Amazonas, Brazilië.