Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Roeststekelstaart
Roeststekelstaart | Synallaxis unirufa
Rufous Spinetail | Pijuí rufo | João-ruivo
De roeststekelstaart is een van de grotere stekelstaarten en vrijwel geheel helder roodbruin. Hij leeft in de ondergroei van nevelwoud in de Andes van Colombia, Ecuador en Peru, vaak in bamboe van het geslacht Chusquea. Zijn zang verschilt per ondersoort, wat erop kan wijzen dat er meer dan één soort schuilgaat onder deze naam.
Geluid
De zang bestaat uit korte reeksen of losse, hoge, nasale tonen, zoals kwiek, die om de één tot twee seconden worden herhaald, vooral in de ochtend en meestal vanuit dichte begroeiing. De zang verschilt duidelijk tussen de ondersoorten.
Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
17–18 cm, met een lange, getrapte staart. Vrijwel geheel helder roodbruin, met een iets lichter voorhoofd en zwartachtige teugels; de keelveren hebben grotendeels verborgen zwarte basis. De seksen zijn gelijk. In Peru zijn de onderdelen, vooral de buik, lichter; in de Serranía del Perijá is de vogel lichter, met een vage okerkleurige wenkbrauwstreep en zonder zwart op de keel. Jonge vogels hebben bruine bovendelen en lichtere onderdelen.
Verwarringssoorten
De rossige winterkoning Cinnycerthia unirufa leeft in dezelfde bamboe en heeft een vergelijkbare kleur, maar heeft een kortere staart met fijne donkere bandering, beweegt in luidruchtige groepen en heeft een andere zang; in Peru geldt hetzelfde voor de Peruaanse winterkoning Cinnycerthia peruana. Azara's stekelstaart Synallaxis azarae heeft een grijs gezicht en grijze onderdelen en leeft meer in bosranden en struikgewas. De santamartastekelstaart Synallaxis fuscorufa lijkt sterk op deze soort, maar komt alleen in de Sierra Nevada de Santa Marta voor.
Leefgebied
Ondergroei en randen van nevelwoud, groenblijvend bergbos en elfenbos, met een voorkeur voor bamboe van het geslacht Chusquea; meestal tussen 1800 en 3400 m. Leeft in paren, soms in gemengde groepen, en pikt geleedpotigen van bladeren en twijgen in dichte begroeiing. Over het nest en de broedtijd is weinig bekend.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in alle drie de cordilleras en in de Serranía del Perijá. In Ecuador op de oostflank van de Andes en op de westflank zuidwaarts tot Cotopaxi. In Peru ten noorden van de Marañón in het uiterste noorden en ten zuiden daarvan op de oostflank van Amazonas tot Cusco. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in West-Venezuela.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in nevelwoud met dichte Chusquea-bamboe, bijvoorbeeld langs paden in hoger gelegen reservaten op de oostflank van Ecuador en Noord-Peru. Luister in de ochtend naar de regelmatig herhaalde hoge roep.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is zeer groot en de stand wordt als stabiel beschouwd; de soort komt in verscheidene beschermde gebieden voor, maar is weinig onderzocht.
Wetenschappelijke naam
Synallaxis unirufa | de Lafresnaye, 1843
De Lafresnaye beschreef de soort in 1843 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Synallaxis werd in 1818 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks sunallaxis, 'uitwisseling'. De soortnaam komt van Latijn unus, 'één', en rufus, 'roodbruin', naar het egaal roodbruine verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.