Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Roestteugelbergnimf

Roestteugelbergnimf | Urochroa bougueri

Rufous-gaped Hillstar | Colibrí gorgirrufo | Estrela-de-comissura-ruiva

De roestteugelbergnimf is een grote kolibrie van snelstromende beken en rivieren op de westflank van de Andes in Colombia en Ecuador. Hij zit graag op rotsen of takken boven het water en valt op door zijn grotendeels witte staart. De roodbruine vlek bij de mondhoek onderscheidt hem van de verwante groenrugbergnimf van de oostflank.

Roestteugelbergnimf (Urochroa bougueri)
Foto: Alejandro Bayer Tamayo from Armenia, Colombia — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een luid, scherp tsiek, vaak herhaald, ook boven het geruis van het water uit hoorbaar. Bij achtervolgingen een snel, hoog gekwetter.

Luister: ZangXC257832

Opname: John V. Moore — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

12–13 cm, met een lange, rechte zwarte snavel. De bovendelen zijn donker bronsgroen. Keel en borst zijn glinsterend blauw, de buik is donker grijsgroen. Een roodbruine streep loopt van de mondhoek over de wang. De staart is wit, met donkere middelste pennen en donkere randen en punten aan de buitenste. Het vrouwtje is doffer, met minder blauw op keel en borst. Jonge vogels zijn doffer en hebben een kleinere roodbruine vlek.

Verwarrings­soorten

De groenrugbergnimf Urochroa leucura heeft een groenere rug, mist de roodbruine mondhoekvlek en leeft op de oostflank. De witstaarthoornkolibrie Boissonneaua jardini heeft ook een witte staart, maar een korte snavel en een donker violette borst. De witnekkolibrie Florisuga mellivora heeft een blauwe kop, een witte nekvlek en een witte buik, en leeft lager.

Leefgebied

Snelstromende beken en rivieren met rotsblokken in vochtig voetheuvel- en lager bergbos, en de randen van bos langs het water, ruwweg tussen 400 en 2000 m. Zit op stenen of overhangende takken, vangt insecten boven het water en bezoekt bloeiende struiken en bomen langs de oever. Het nest wordt meestal boven of vlak bij stromend water gebouwd.

Verspreiding en trek

In Colombia op de Pacifische helling van de westelijke Andes, vooral in het zuidwesten. In Ecuador op de westflank, in het noorden en midden van het land. Ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Langs bergbeken op de westflank van Ecuador, zoals in de omgeving van Mindo en langs de weg naar de kust. Zoek vogels op rotsen midden in de stroom of op takken boven het water.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is gebonden aan beken met oeverbos; ontbossing en vervuiling van rivieren tasten het leefgebied plaatselijk aan.

Wetenschappelijke naam

Urochroa bougueri | (Bourcier, 1851)

Bourcier beschreef de soort in 1851 als Trochilus Bougueri; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Urochroa werd in 1856 ingevoerd door Gould. De geslachtsnaam combineert Grieks oura, 'staart', met khroa, 'kleur' of 'huidskleur'. De soortnaam eert de Franse wiskundige Pierre Bouguer, die van 1736 tot 1742 in het toenmalige Peru verbleef. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Nanegal, Pichincha, Ecuador.