Alle soorten › Zangvogels › Mitrospingustangaren › Roetmaskertangare

Roetmaskertangare | Mitrospingus cassinii

Dusky-faced Tanager | Tangara carinegruzca | Sanhaço-de-cara-escura

De roetmaskertangare is een donkere, groepslevende tangare van struikgewas en bosranden in het vochtige laagland ten westen van de Andes, van Costa Rica tot Ecuador. Met zijn zwartachtige masker, lichte iris en mosterdgele kruin is hij in de ondergroei herkenbaar. Hij behoort met de roodsnaveltangare tot de kleine familie Mitrospingidae.

Roetmaskertangare (Mitrospingus cassinii)
Foto: Charles J. Sharp — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De ochtendzang is een herhaalde reeks sie-tie-frasen. Overdag laten groepjes voortdurend sputterende, kwetterende roepjes horen, zoals tsjet of tsjet-oet.

Luister: RoepXC1086913

Opname: Brian Cox — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

18 cm, met een vrij lange staart en een stevige, donkere snavel. Een groot zwartachtig masker bedekt het gezicht, en de iris is lichtgrijs. Kruin en nek zijn mosterdgeel, de bovendelen loodgrijs. De keel is lichtgrijs, borst en flanken zijn olijfgeel, de buik grijzig olijfgeel. De seksen zijn gelijk. Jongen hebben minder geel op de kruin en een okerkleurige zweem op de onderdelen.

Verwarrings­soorten

De geelbrauwtangare Chlorothraupis olivacea is olijfgroen, met een gele bril en teugel en een donkere iris, en mist het donkere masker. De okerborsttangare Chlorothraupis stolzmanni is olijfgroen met een okerkleurige borst, zonder gele kruin of masker. Vrouwtjes van de vuurrugtangare Ramphocelus flammigerus hebben een lichte snavel en een gele of oranje stuit.

Leefgebied

Dicht, laag struikgewas, ruigten en secundaire begroeiing in het vochtige laagland, ook aan bosranden, op open plekken in het bos en langs beken en in moerassig terrein, tot ongeveer 800 m, plaatselijk hoger. Leeft in luidruchtige groepjes die laag door de begroeiing trekken. Eet vooral vruchten, daarnaast insecten en zaden. Het nest is een open kom in een struik; soms helpen meer dan twee volwassen vogels bij het voeren.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het laagland en de voetheuvels aan de Pacifische kant en in het noordwesten, en plaatselijk in de middelste Magdalenavallei. In Ecuador in het noordwestelijke en westelijke laagland, zuidwaarts tot Guayas. Ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Costa Rica en Panama.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister langs bosranden, beken en in ruigten in de Chocó naar het sputterende gekwetter van een groepje; de vogels komen vaak kort tevoorschijn aan de rand van de begroeiing en duiken dan weer weg.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort verdraagt secundaire begroeiing en bosranden, maar gaat plaatselijk achteruit door ontbossing in het westelijke laagland.

Wetenschappelijke naam

Mitrospingus cassinii | (Lawrence, 1861)

Lawrence beschreef de soort in 1861 als Tachyphonus Cassinii; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Mitrospingus werd in 1898 ingevoerd door Ridgway. De geslachtsnaam komt van Grieks mitra, 'kap' of 'hoofdtooi', en spingos, 'vink'. De soortnaam eert John Cassin (1813–1869), Amerikaans ornitholoog aan de Academy of Natural Sciences in Philadelphia. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Lion Hill, Panama.