Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Roetmiervogel
Roetmiervogel | Hafferia fortis
Sooty Antbird | Hormiguero tiznado | Formigueiro-de-taoca
De roetmiervogel is een grote, donkere miervogel van de bosbodem in het westen van het Amazonebekken. Beide seksen hebben een kale, lichtblauwe huid rond het oog. Hij volgt geregeld trekmierenzwermen en is daar dominant over kleinere mierenvolgers.
Geluid
De zang is een regelmatige reeks klinkende, gefloten tonen die geleidelijk dalen. Roepen: een luide, muzikale ratel, een dalende miauwende toon en een hol gekwetter.
Voor deze soort is nog geen opname met een geschikte Creative Commons-licentie beschikbaar.
Herkenning
18 cm. Rond het oog een kale, lichtblauwe huid; de iris is rood. Het mannetje is egaal zeer donker grijs, bijna zwart, met een bruinige zweem op de vleugels. Het vrouwtje heeft een rossig kastanjebruine kruin met een zwarte rand, grijzig olijfbruine bovendelen, rossige vleugels en grijze onderdelen met geelbruine flanken. Jonge mannetjes lijken op het vrouwtje maar zijn donkerder en grijzer.
Verwarringssoorten
De loodgrijze miervogel Myrmelastes hyperythrus heeft ook blauwe huid rond het oog, maar het mannetje is lichter loodgrijs met witte stippen op de vleugeldekveren, het vrouwtje heeft rossige onderdelen; hij leeft vooral in várzea. De witschoudermiervogel Akletos melanoceps is zwart met een witte schoudervlek zonder blauwe oogring, het vrouwtje heeft een rossig lijf. De tiranmiervogel Cercomacroides tyrannina en verwante soorten zijn kleiner en slanker.
Leefgebied
Bosbodem en onderlaag van terra firme-bos, minder vaak in overgangsbos en soms in várzea; voorkeur voor dichte ondergroei bij beken en open plekken van omgevallen bomen. In Colombia tot ongeveer 300 m, in Ecuador tot 600 m en in Peru tot 1300 m. Foerageert alleen, in paren of familiegroepjes op of vlak boven de grond en wipt met de staart. Het nest is een overdekte bal van droge bladeren, takjes en bast op de grond, met de ingang aan de zijkant.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: het Amazonegebied in het zuiden. Ecuador: het oostelijk laagland en de voetheuvels. Peru: het oostelijk laagland zuidwaarts tot in het noorden van Puno. Bolivia: het noordwesten (Pando, La Paz). Ontbreekt op de Galápagos. Daarbuiten in West-Brazilië ten zuiden van de Amazone tot aan de Madeira.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Wacht bij een trekmierenzwerm in terra firme-bos in Oost-Ecuador of Oost-Peru; de roetmiervogel komt er vaak bij. Let ook op de klinkende, dalende zang bij beekjes in dichte ondergroei.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Groot verspreidingsgebied, vermoedelijk stabiele stand, vrij algemeen in Colombia en schaars tot vrij algemeen in Peru; komt voor in verschillende grote beschermde gebieden.
Wetenschappelijke naam
Hafferia fortis | (Sclater & Salvin, 1868) (GBIF: Myrmeciza fortis)
Sclater & Salvin beschreef de soort in 1868 als Percnostola fortis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Hafferia werd in 2013 ingevoerd door Isler, Bravo & Brumfield. De geslachtsnaam eert de Duitse geoloog en ornitholoog Jürgen Haffer (1932–2010), die baanbrekend werk deed in de neotropische ornithologie. De soortnaam komt van Latijn fortis, 'sterk, krachtig', naar de forse bouw. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Loreto, Peru.