Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Zwarte dikbekmiervogel
Zwarte dikbekmiervogel | Neoctantes niger
Black Bushbird | Arbustero negro | Choca-preta
De zwarte dikbekmiervogel is een gedrongen zwarte miervogel met een korte, dikke snavel met opgewipte ondersnavel, waarmee hij schors en rottend hout openwrikt. Hij leeft in dichte ondergroei van het Amazonelaagland, vooral in várzea. Paren leven verspreid en laten zich niet vaak horen.
Geluid
De zang is een lange reeks halfmuzikale werk-tonen, ongeveer één per seconde, die een minuut of langer kan aanhouden. De roep is een nasaal, piepend kjoe in twee delen, het tweede deel lager.
Opname: GABRIEL LEITE — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
15–16 cm, gedrongen, met een korte staart en een korte, dikke snavel waarvan de ondersnavel naar boven is gebogen. Het mannetje is geheel zwart, met een kleine, meestal verborgen witte vlek tussen de schouders. Het vrouwtje is roetzwart met een roestbruine borst en bovenbuik.
Verwarringssoorten
De zwartachtige miervogel Cercomacroides nigrescens is slanker, met een dunne, rechte snavel en een langere staart; het vrouwtje is roestbruin van onder met een olijfbruine rug. De dikbekmiervogel Clytoctantes alixii heeft een nog grotere, zijdelings afgeplatte snavel en een grijs mannetje; hij leeft in het noorden van Colombia en overlapt niet met deze soort.
Leefgebied
Dichte ondergroei in várzea en terra-firmebos van het Amazonelaagland, vooral in várzea, langs bosranden, in open plekken van omgevallen bomen en langs moerassige beken. Foerageert alleen of in paren van de grond tot ongeveer 10 m hoog; pikt, hamert en graaft in takken, houtige lianen en rottend hout naar insecten en andere geleedpotigen. Sluit zich soms kort aan bij gemengde groepen die door zijn territorium trekken. Het enige beschreven nest was een volumineuze kom van plantenmateriaal met één ei.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het zuiden en zuidoosten, ten oosten van de Andes. In Ecuador in het oostelijke laagland. In Peru in het noordoosten en zuidoosten van het Amazonelaagland. In Bolivia hooguit in het uiterste noorden, met weinig gedocumenteerde waarnemingen. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Amazonisch Brazilië en geïsoleerd in centraal Amazonië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister in várzeabos langs zijrivieren van de Amazone, bijvoorbeeld rond Iquitos, naar de lange, regelmatige werk-reeks en zoek dicht bij de grond in de ondergroei.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort is wijd verspreid, maar komt overal in lage dichtheden voor.
Wetenschappelijke naam
Neoctantes niger | (Pelzeln, 1859)
Pelzeln beschreef de soort in 1859 als Xenops niger; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Neoctantes werd in 1869 ingevoerd door Sclater. De geslachtsnaam komt van Grieks neos, 'nieuw, vreemd', en ktantēs, 'moordenaar', een verwijzing naar de mierklauwieren. Sclater stelde het geslacht in 1869 in. De soortnaam komt van Latijn niger, 'zwart'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Marabitanas, Rio Negro, Brazilië.