Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Zeledons miervogel

Zeledons miervogel | Hafferia zeledoni

Zeledon's Antbird | Hormiguero de Zeledón | Formigueiro-de-zeledón

Zeledons miervogel is een grote, langstaartige miervogel van het vochtige bos van Midden-Amerika en de Pacifische zijde van Colombia en Ecuador. Hij is genoemd naar de Costaricaanse ornitholoog José Castulo Zeledón. Samen met de blauwmaskermiervogel van de Colombiaanse Andes werd hij vroeger als één soort beschouwd.

Zeledons miervogel (Hafferia zeledoni)
Foto: Lip Kee from Singapore, Republic of Singapore — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Het mannetje zingt een luide, klinkende reeks heldere fluittonen die licht daalt en aan het eind vertraagt. Beide seksen roepen een scherp tsjiek! en een snel scheldend geratel.

Voor deze soort is nog geen opname met een geschikte Creative Commons-licentie beschikbaar.

Herkenning

18–19 cm, met een lange staart. Beide seksen hebben een brede, kale, lichtblauwe oogring en een donkerrode iris. Het mannetje is zwart met een meestal verborgen witte vlek op de vleugelboeg. Het vrouwtje is donkerbruin, lichter van onder, met zwarte teugels en een zwart gezicht; in het gidsgebied (ondersoort berlepschi) is het vrouwtje lichter en helderder bruin en heeft het mannetje meer wit op de vleugel. Jonge mannetjes lijken op het vrouwtje.

Verwarrings­soorten

De blauwmaskermiervogel Hafferia immaculata leeft in de Andes van Colombia en is vrijwel gelijk; het vrouwtje is donkerder bruin. De esmeraldasmiervogel Sipia nigricauda en de kortstaartmiervogel Sipia berlepschi zijn veel kleiner, met een korte staart en zonder blauwe oogring. De tiranmiervogel Cercomacroides tyrannina is kleiner en grijzer.

Leefgebied

Onderlaag en randen van vochtig groenblijvend bos en volgroeid secundair bos in laagland en voetheuvels, vooral op herstellende aardverschuivingen, bij omgevallen bomen en in steile ravijnen. In Colombia van 100 tot 1600 m, in Ecuador meest onder 1400 m en plaatselijk tot 2000 m. Zoekt insecten op of vlak boven de grond en volgt soms trekmieren.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: het Pacifisch laagland en de westhelling van de Westelijke Andes, van de grens met Panama zuidwaarts. Ecuador: het westen, zuidwaarts tot in het westen van Loja. Ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Daarbuiten van Nicaragua tot Panama.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In Noordwest-Ecuador, bijvoorbeeld rond Mindo en Milpe, is de soort te vinden in de onderlaag van bos in ravijnen; luister naar de klinkende reeks fluittonen en let op de blauwe oogring in het halfdonker.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Groot verspreidingsgebied met minstens 50.000 volwassen vogels; de stand neemt vermoedelijk af door bosverlies, maar er zijn geen directe bedreigingen bekend. In Colombia algemeen.

Wetenschappelijke naam

Hafferia zeledoni | (Ridgway, 1909)

Ridgway beschreef de soort in 1909 als Myrmeciza zeledoni; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Hafferia werd in 2013 ingevoerd door Isler, Bravo & Brumfield. De geslachtsnaam eert de Duitse geoloog en ornitholoog Jürgen Haffer (1932–2010), die baanbrekend werk deed in de neotropische ornithologie. De soortnaam eert de Costa Ricaanse ornitholoog José Castulo Zeledón (1846–1923), die vogels in Costa Rica verzamelde en zijn collectie aan het Nationaal Museum van Costa Rica schonk. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Guayabo, Costa Rica.