Alle soorten › Zangvogels › Winterkoningen › Rood-witte winterkoning
Rood-witte winterkoning | Thryophilus rufalbus
Rufous-and-white Wren | Chivirín rojizo | Garrinchão-ruivo-e-branco
De rood-witte winterkoning is een vrij grote winterkoning met roodbruine bovendelen en een witte onderzijde, van droog en half vochtig bos in het noorden van Colombia. Hij houdt zich op in dichte ondergroei en verraadt zich vooral door zijn zang: lage, holle fluittonen die doen denken aan het roepen van een kleine uil. Twee nauw verwante soorten, de antioquiawinterkoning en Niceforo's winterkoning, leven elk in een droog Andesdal in Colombia.
Geluid
De zang bestaat uit een korte reeks lage, holle, zuivere fluittonen, vaak beginnend met een snelle triller en eindigend met een paar diepe tonen; paren zingen vaak beurtelings. Roepen zijn droge, raspende tonen.
Opname: Johan Chaves — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
14–15 cm, met een vrij lange, licht gebogen snavel. De bovendelen zijn helder roodbruin, het warmst op stuit en staart. Een lange, witte wenkbrauwstreep wordt geflankeerd door een donkere oogstreep; de wangen zijn duidelijk zwart-wit gestreept. Keel en borst zijn wit, de flanken grijsachtig tot okerbruin; de onderstaartdekveren zijn zwart en wit gebandeerd. Vleugels en staart zijn opvallend zwart gebandeerd. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn doffer, met vagere tekening op de kop.
Verwarringssoorten
De witoorwinterkoning Cantorchilus leucotis is van onderen warm okergeel in plaats van wit, van boven minder roodbruin, en leeft vaak dicht bij water. De roodborstwinterkoning Pheugopedius rutilus heeft een roodbruine borst en gespikkelde wangen. De antioquiawinterkoning Thryophilus sernai en Niceforo's winterkoning Thryophilus nicefori zijn doffer en minder roodbruin en komen alleen voor in respectievelijk het Caucadal en het Chicamochadal. De zuidelijke huiswinterkoning Troglodytes musculus is kleiner en effener, zonder duidelijke witte wenkbrauwstreep.
Leefgebied
De ondergroei van droog en halfvochtig bos, galerijbos, struikgewas, bosranden en schaduwrijke aanplant, van zeeniveau tot ongeveer 1000 m. Zoekt laag in de vegetatie en op de grond naar insecten en spinnen. Het nest is een bol of buidel met een ingang aan de zijkant, in een struik of tussen lianen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het Caribisch laagland, aan de voet van de Sierra Nevada de Santa Marta, in het middelste deel van het Magdalenadal en in het noordoosten bij Cúcuta. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van het zuiden van Mexico tot Panama en in het noordwesten van Venezuela.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister in droog bos en struweel in het Caribisch laagland van Colombia, vooral in de vroege ochtend, naar de lage, holle fluittonen; de vogels verbergen zich in dicht struikgewas en zijn het best te vinden op hun zang.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Verdraagt enige verstoring, zolang er dichte ondergroei overblijft.
Wetenschappelijke naam
Thryophilus rufalbus | (de Lafresnaye, 1845)
De Lafresnaye beschreef de soort in 1845 als Thryothorus rufalbus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Thryophilus werd in 1864 ingevoerd door Baird. De geslachtsnaam combineert Grieks thruon, 'riet', met philos, 'liefhebber': 'rietminnaar'. De soortnaam combineert Latijn rufus, 'roodbruin', met albus, 'wit', naar de roodbruine bovenkant en witte onderkant. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Guatemala.