Alle soorten › Zangvogels › Vireo's › Roodbrauwpeperklauwier

Roodbrauwpeperklauwier | Cyclarhis gujanensis

Rufous-browed Peppershrike | Vireón ceja rufa | Pitiguari

De roodbrauwpeperklauwier is een gedrongen vogel met een grote kop en een zware, lichte haaksnavel, verspreid van Mexico tot Argentinië. In het gidsgebied leeft hij in uiteenlopende, vaak drogere bosgebieden, van het Tumbes-droogbos tot de Andesdalen en de Chaco. Zijn steeds herhaalde fluitzin is in die streken een van de vaste geluiden van het bos.

Roodbrauwpeperklauwier (Cyclarhis gujanensis)
Foto: Wagner Machado Carlos Lemes from Goiânia, Brazil — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een luide, gevarieerde fluitzin van drie tot zeven tonen, vele malen herhaald en daarna door een nieuwe zin vervangen; elk mannetje heeft meerdere zinnen. Roept met een dalende reeks harde tonen.

Luister: ZangXC1176869

Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14–16 cm, met een grote kop, een korte staart en een zware, zijdelings samengedrukte, roze- tot hoornkleurige snavel met haakpunt. Een brede roodbruine wenkbrauwstreep, grijze wangen en een oranje tot roodbruin oog. De bovendelen zijn olijfgroen; keel en borst zijn geel, de buik is witachtig. De kruin is per ondersoort grijs, bruinachtig of olijfgroen, en ook de hoeveelheid geel onder verschilt. De seksen zijn gelijk; jonge vogels hebben een vagere wenkbrauwstreep.

Verwarrings­soorten

De zwartsnavelpeperklauwier Cyclarhis nigrirostris in de noordelijke Andes heeft een zwartachtige snavel, een korte roodbruine streep vooral boven de teugel en grijze onderdelen zonder geel. De grijskapklauwiervireo Vireolanius leucotis heeft een gele wenkbrauwstreep en een grijze kruin en leeft in vochtig bos. Vireo's zoals de roodoogvireo Vireo olivaceus zijn slanker, met een fijne snavel en zonder roodbruin op de kop.

Leefgebied

Droogbos, bosranden, struweel, galerijbos, secundair bos, plantages en parken, van zeeniveau tot ongeveer 3000 m in droge Andesdalen. Zoekt traag in het gebladerte naar grote insecten en rupsen, die hij met de zware snavel bewerkt. Het nest is een los, ondiep kommetje in een takvork.

Verspreiding en trek

Colombia: verspreid in het Caribisch laagland, in de Andesdalen en in de llanos; ontbreekt in het vochtige laagland aan de Pacifische kust en grotendeels in Amazonië. Ecuador: in het westen, vooral in droog bos en struweel, en in droge inter-Andesdalen; in het oosten plaatselijk langs rivieren. Peru: in het noordwesten, in het Marañóndal, in droge dalen op de oostflank en plaatselijk in het Amazonelaagland. Bolivia: verspreid in het laagland, de Yungas, de droge Andesdalen en de Chaco. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Mexico tot Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in Tumbes-droogbos in het zuidwesten van Ecuador en het noordwesten van Peru, of in de droge dalen van Bolivia, naar de herhaalde fluitzin. De vogel zit vaak lang op één tak in het gebladerte; volg het geluid tot je de beweging ziet.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een zeer groot verspreidingsgebied en verdraagt bosranden, secundair bos en agrarisch landschap met bomen.

Wetenschappelijke naam

Cyclarhis gujanensis | (Gmelin, 1789)

Gmelin beschreef de soort in 1789 als Tanagra gujanensis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Cyclarhis werd in 1824 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam komt van Grieks kuklos, 'cirkel', en rhis, rhinos, 'neusgaten', naar de ronde neusgaten. De soortnaam verwijst naar Guyana (het oude 'Guiana', de Guyana's), niet noodzakelijk de typelocatie. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Frans-Guyana.