Alle soorten › Zangvogels › Lijsters › Roodbruine solitaire

Roodbruine solitaire | Cichlopsis leucogenys

Rufous-brown Solitaire | Solitario rufimoreno | Sabiá-castanho

De roodbruine solitaire is een stevige, warm bruine solitaire van vochtig, bemost voetheuvel- en bergbos. Hij is verspreid over vier ver uit elkaar liggende gebieden in Zuid-Amerika, waarvan twee in het gidsgebied: de Chocó van Colombia en Ecuador en de oostflank van de Andes in Midden-Peru. Zijn snelle, gevarieerde zang klinkt vanuit het bladerdak.

Roodbruine solitaire (Cichlopsis leucogenys)
Foto: Noëlle Piron-Dubois — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een lange, snelle, gevarieerde reeks heldere fluittonen en frasen, afgewisseld met kwetterende en tjilpende tonen; de zang verschilt enigszins per gebied.

Luister: ZangXC1165878

Opname: Aran Rodrigues Cardoso — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

20–21 cm, met een korte, stevige, licht gehaakte snavel. De bovendelen zijn egaal roodbruin tot olijfbruin. Keel en onderstaartdekveren zijn rossig: bij de vogels van de Chocó donker kastanjebruin, bij die van Peru okerkleurig met een rossige tint, daar ook met donkere teugels en een vage lichte wenkbrauw en oogring. De rest van de onderdelen is lichter grijsbruin met een rossige waas op de buik. De bovensnavel is zwartachtig, de ondersnavel geel tot oranjegeel; de poten zijn geelachtig. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels hebben vage geelbruine vlekjes op bovendelen en borst.

Verwarrings­soorten

De andessolitaire Myadestes ralloides is kleiner, met een grijze kop en grijze onderdelen zonder rossige keel, en leeft meestal hoger. De bleekbuiklijster Turdus obsoletus is groter, egaler bruin, met een witte onderbuik en een geheel donkere snavel, en zoekt meer voedsel op de grond.

Leefgebied

Vochtig tot zeer nat, bemost voetheuvelbos en lager bergbos, ook ouder secundair bos; in Colombia vooral onder 1000 m, in Ecuador ongeveer tussen 400 en 1200 m en in Peru rond 900–1100 m. Eet vooral vruchten, waaronder vijgen en melastomen, die hij van takken plukt of in korte uitvallen pakt; soms met gemengde groepen. Het enige beschreven nest was een open kom van mos en worteltjes in een boomvork.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia op de westflank van de West-Andes, van Valle del Cauca zuidwaarts. In Ecuador in het uiterste noordwesten, in Esmeraldas en Pichincha. In Peru op de oostflank van de Andes in Huánuco, Pasco en Junín, van slechts een paar plaatsen bekend. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied op de tepuis van Venezuela, Guyana en Suriname en in het Atlantische woud van Oost-Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In de Chocó luisteren langs paden door vochtig bemost bos op lage hoogte; de vogel zingt vaak lang vanaf een verborgen plek hoog in een boom. Vruchtdragende bomen trekken hem aan.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd. Sommige indelingen splitsen de vier gebieden in vier aparte soorten, en alleen die zijn door de IUCN beoordeeld: de vormen van de Chocó en van Peru elk als gevoelig. Ontbossing voor weiland en landbouw is de belangrijkste bedreiging.

Wetenschappelijke naam

Cichlopsis leucogenys | Cabanis, 1851

Cabanis beschreef de soort in 1851 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Cichlopsis voerde hij in datzelfde werk in. De geslachtsnaam combineert Grieks kikhlē, 'lijster', met opsis, 'uiterlijk': 'die eruitziet als een lijster'. De soortnaam combineert Grieks leukos, 'wit', met genus, 'wang': 'witwangig'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Brazilië.