Alle soorten › Zangvogels › Lijsters › Witoorsolitaire
Witoorsolitaire | Entomodestes leucotis
White-eared Solitaire | Solitario orejiblanco | Solitário-de-orelha-branca
De witoorsolitaire is een grote, zwart met kastanjebruine solitaire van het bergbos op de oostflank van de Andes in Peru en Bolivia. De brede witte vlek op de wang is van ver te zien. Zijn zang bestaat uit één lange, galmende toon, die met lange tussenpozen wordt herhaald.
Geluid
De zang is één lange, galmende toon, ongeveer elke 10 tot 20 seconden herhaald. In het noorden klinkt hij voller en wat krakend, van Cusco zuidwaarts vlakker, zoemend en nasaal. Roepen zijn onder meer een zacht dzz, een hoog, rinkelend tsiee en een laag gegrom als alarm.
Opname: Niels Krabbe — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto
Herkenning
22–24 cm, met een vrij lange staart. Kop, keel en onderdelen zijn zwart, met een grote witte vlek van de snavelbasis over de oorstreek. Nek, rug en vleugeldekveren zijn diep kastanjebruin, de slagpennen zwartachtig. In de vlucht is een brede witte band onder de vleugel te zien; de buitenste staartpennen hebben witte punten. De iris is roodbruin, de bovensnavel zwart, de ondersnavel geel; de poten zijn zwartachtig. Het vrouwtje heeft een bruinere kruin en wat bruin op de onderdelen. Jonge vogels zijn doffer, met een rossige kruin en bruinere onderdelen.
Verwarringssoorten
De zwarte solitaire Entomodestes coracinus heeft eveneens een witte wangvlek, maar is geheel zwart zonder kastanjebruine rug en leeft ver naar het noorden, in de Chocó van Colombia en Ecuador. Het mannetje van de fluweellijster Turdus serranus is geheel zwart, met een oranje snavel, oogring en poten, en heeft geen wit op de kop.
Leefgebied
Binnenste en randen van vochtig bergbos en nevelwoud, meestal tussen 1500 en 2800 m, in Peru vanaf ongeveer 1200 m. Zoekt vooral in de middenlaag naar vruchten, insecten en zaden en sluit zich soms aan bij gemengde groepen. Over het broeden is weinig bekend; het broedseizoen omvat in elk geval oktober en november.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Peru op de oostflank van de Andes vanaf Amazonas in het noorden zuidwaarts. In Bolivia op de oostflank van de Andes in La Paz en Cochabamba tot in het midden van Santa Cruz. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister langs wegen door het nevelwoud van de oostflank, zoals de Manu-weg in Cusco en de weg van Villa Rica naar Oxapampa in Pasco, naar de lange, galmende toon. De vogel zit vaak hoog op een open tak en is dan door de witte wang al van een afstand te herkennen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Vrij algemeen in aaneengesloten bergbos op de oostflank.
Wetenschappelijke naam
Entomodestes leucotis | (Tschudi, 1844)
Tschudi beschreef de soort in 1844 als Ptilogonys leucotis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Entomodestes werd in 1883 ingevoerd door Stejneger. De geslachtsnaam combineert Grieks entomon, 'insect', met edestēs, 'eter': 'insecteneter'. De soortnaam combineert Grieks leukos, 'wit', met ous (ōtos), 'oor': 'witoor'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Peru.